สุขภาพ

กล้ามเนื้อ ลักษณะการบาดเจ็บที่กล้ามเนื้อ และการปฐมพยาบาลผู้ที่ได้รับบาดเจ็บที่กล้ามเนื้อ

กล้ามเนื้อ (Muscle) แบ่งออกเป็นกล้ามเนื้อที่ไม่อยู่ในอำนาจจิตใจ ควบคุมหรือสั่งการไม่ได้ คือกล้ามเนื้อเรียบ (Smooth muscle) เช่น กล้ามเนื้อหัวใจ กล้ามเนื้อกระเพาะอาหารและลำไส้ ส่วนกล้ามเนื้อลาย (Skeletal muscle หรือ Striated muscle) เป็นกล้ามเนื้อที่อยู่ในอำนาจจิตใจ สามารถควบคุมสั่งการได้ เช่น กล้ามเนื้อลำตัว แขน ขา มือ เท้า เป็นต้น โดยกล้ามเนื้อชนิดนี้จะยึดติดกับกระดูก

ในที่นี้จะกล่าวถึงเฉพาะกล้ามเนื้อลายซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการเคลื่อนไหวร่างกาย โดยกล้ามเนื้อลายจะมีความสัมพันธ์กับกระดูก เพราะต้องอาศัยกระดูกเป็นแกนยึดเกาะ โดยการยึดเกาะก็จะต้องอาศัย เอ็นกล้ามเนื้อ (Tendon) เอ็นข้อต่อ (Ligament) เส้นประสาท หลอดเลือด และข้อต่อ ดังนั้นถ้ากล้ามเนื้อมัดหนึ่งได้รับอันตราย ก็จะทำให้อวัยวะใกล้เคียงหรือเกี่ยวข้องได้รับอันตรายด้วย

ลักษณะการบาดเจ็บที่กล้ามเนื้อ การบอดเจ็บที่กล้ามเนื้อเกิดขึ้นได้บ่อยๆ จากการใช้กำลังกล้ามเนื้อมากเกินไปหรือเกิดจากการถูกกระแทก ซึ่งการบาดเจ็บที่พบได้บ่อย คือ กล้ามเนื้อช้ำและกล้ามเนื้อฉีกขาด

กล้ามเนื้อช้ำ (Contusion) คือ การที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของกล้ามเนื้อได้รับแรงกระทบโดยตรงจนเกิดการฟกช้ำ เนื่องจากเส้นเลือดฝอยบริเวณนั้นฉีกขาด เลือดจึงออกมาคั่งอยู่ภายในกล้ามเนื้อ โดยที่ผิวหนังบริเวณนั้นไม่มีการฉีกขาด ทำให้มีอาการเจ็บ ปวด บวม เป็นผลทำให้กล้ามเนื้อขาดคุณสมบัติในการหดตัว จึงทำงานไม่สะดวก มักเกิดจากการถูกกระทบกระแทกอย่างรุนแรงจากวัตถุที่ไม่มีคม

กล้ามเนื้อฉีกขาด (Muscle strain) คือ การที่กล้ามเนื้อหรือเอ็นกล้ามเนื้อถูกยืดออก หรือถูกใช้งานมากเกินไป ซึ่งสามารถแบ่งความรุนแรงได้ 3 ระดับ คือ กล้ามเนื้อฉีกขาดเล็กน้อย (Mild strain) กล้ามเนื้อฉีกขาดปานกลาง (Moderate strain) และกล้ามเนื้อฉีกขาดอย่างรุนแรง (Severe strain) มักเกิดจากการยกของหนักมากเกินไป การเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว

หลักสำคัญในการปฐมพยาบาลผู้ที่ได้รับบาดเจ็บที่กล้ามเนื้อ

  1. หยุดพักการใช้กล้ามเนื้อนั้นทันที
  2. ยกบริเวณที่บาดเจ็บให้สูงเพื่อลดอาการบวม
  3. ประคบเย็นบริเวณที่บาดเจ็บเพื่อลดอาการบวมปวด

ใช้ผ้ายืดพันบริเวณที่บาดเจ็บเพื่อให้เลือดหยุดคั่งและจำกัดการเคลื่อนไหว

Leave a Reply