สุขภาพ

การปฏิสนธิและการเกิดฝาแฝด

ไข่ที่ตกมาจากรังไข่ถ้าไม่ได้รับการผสมกับอสุจิ ก็จะสลายตัวไปพร้อมกับเนื้อเยื่อ เอนโดมิเทรียม ซึ่งมีเส้นเลือดฝอยอยู่เป็นจำนวนมาก แล้วถูกขับออกมาจากมดลูกเป็น ประจำเดือน (menstruation) แต่ถ้าไข่ที่ตกมาแล้วได้รับการผสมกับอสุจิที่ท่อนำไข่ก็จะได้ ไซโกต (zygote) ซึ่งจะพัฒนาเป็นเอมบลิโอ (embryo) ต่อไป เอมบลิโอจะเคลื่อนที่มาฝังอยู่กับผนังมดลูก ในขณะเดียวกัน คอร์ปัสลูเทียมจะสร้างฮอร์โมน ซึ่งจะทำงานร่วมกันกับฮอร์โมนจากฟอลลิเคิลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเยื่อบุผนังมดลูกชั้นในหรือเอนโดมิเทรียมให้หนาขึ้น และมีเส้นเลือดฝอยมากขึ้น กระบวนการนี้โดยปกติจะเกิดขึ้นเรื่อยๆ ไปจนถึงวัยหมดประจำเดือน ซึ่งจะไม่มีการสร้างไข่อีกต่อไป

ไข่ของคน และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมชั้นสูงนอกจากจะมีเยื่อหุ้มเซลล์แล้ว ยังมีสารเคลือบเซลล์ที่สร้างมาจาก เซลล์ฟอลลิเคิลห่อหุ้มป้องกันอันตรายให้แก่ไข่ แต่สารนี้จะถูกย่อยโดยเอนไซม์จากส่วนหัวของอสุจิ ทำให้อสุจิเจาะสารเคลือบเซลล์ลงไปเป็นช่อง และเจาะไปถึงผิวเยื่อหุ้มเซลล์ไข่ โอโอไซต์ระยะที่สองก็จะเริ่มแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสครั้งที่ 2 ได้เป็นไข่และโพลาร์บอดีอีก 1 เซลล์ แล้วนิวเคลียสของออสุจิจึงเข้าไปผสมกับนิวเคลียสของไข่ โดยทั่วไปแล้วจะมีอสุจิเพียงตัวเดียวเท่านั้น ที่มีโอกาสเข้าไปผสมกับไข่ เพราะไข่มีกลไกในการสร้างสารเคมีป้องกันไม่ให้อสุจิตัวอื่นๆ ผ่านเข้าไปได้อีก ทันทีที่อสุจิตัวแรกเข้าไปสัมผัสกับเยื่อหุ้มไข่ หลังปฏิสนธิแล้วสารเคลือบเซลล์ไข่ยังคงหุ้มไข่อยู่ และจะแตกออกให้เอมบลิโอฝังตัวกับผนังมดลูก เอมบลิโอจะเจริญเติบโตและพร้อมที่จะฝังตัวเมื่ออายุ 1 สัปดาห์

ในบางกรณี เมื่ออสุจิเข้าไปผสมกับไข่ได้เป็นไซโกตแล้ว เซลล์ไซโกตอาจแยกเป็น 2 เซลล์ แต่ละเซลล์จะเจริญพัฒนาไปเป็นเอมบลิโออยู่ภายในครรภ์มารดา เกิดเป็นทารกฝาแฝดที่เกิดจากไซโกตเซลล์เดียว และมีเพศเดียวกันซึ่งจะมีลักษณะเหมือนกันทุกประการ

บางครั้งไข่อาจจะตกพร้อมกัน 2 เซลล์ หรือมากกว่า แต่ละเซลล์มีอสุจิเข้าผสมเกิดเป็นไซโกตที่เจริญพัฒนา เป็นเอมบลิโอและเป็นทารกฝาแฝดได้เช่นกัน ในกรณีนี้ทารกจะมีลักษณะต่างๆ รวมถึงอาจมีเพศเหมือนกันหรือแตกต่างกันได้ เนื่องจากเกิดการปฏิสนธิแยกกัน เป็นฝาแฝดที่เกิดจากไซโกตต่างกัน

ในผู้หญิง แม้ว่าจะมีโอโอไซต์ระยะแรกอยู่ในรังไข่หลายแสนเซลล์ก็ตาม แต่จะมีโอโอไซต์ระยะแรกประมาณ 400 เซลล์เท่านั้นที่เจริญเป็นไข่และตกไข่ในช่วงกลางของรอบประจำเดือน ซึ่งโดยปกติแล้วมักจะไม่ค่อยพบว่าผู้หญิงมีบุตรได้ถึง 20 คนเลย นอกจากในรายที่พิเศษจริงๆ ปัจจุบันนี้ส่วนใหญ่แต่ละครอบครัวจะมีการวางแผนครอบครัว โดยการคุมกำเนิดเพื่อให้มีบุตรตามสมควรแก่ฐานะของตน การคุมกำเนิดนี้ทำกันแพร่หลายเกือบทุกประเทศในโลก

Leave a Reply