สิ่งแวดล้อม

การศึกษาจุลินทรีย์ในดินและลักษณะทางกายภาพของดิน

จุลชีววิทยาของดิน เป็นการศึกษาจุลินทรีย์ที่อยู่ในดิน รวมทั้งกิจกรรมที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับดิน การแพร่กระจายในดิน และความสัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตอื่นๆ

ดิน เป็นบริเวณบนพื้นผิวโลก ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของพืช สัตว์ และจุลินทรีย์ ดินประกอบด้วยอนุภาคของแข็ง ทั้งแร่ธาตุและสารอินทรีย์ รวมทั้งน้ำและอากาศ ดินเกิดจากการกัดกร่อนของหินเนื่องจากความกดดันและสภาพทางภูมิศาสตร์ (Mechanical weathering) เช่น แรงกดดันจากภูเขาน้ำแข็งรวมทั้งการกระทำของลม เนื่องจากกระบวนการทางชีววิทยาจากการขยายตัวของรากพืช การสร้างสารต่างๆ เช่น กรด จากการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ (biological process) เป็นต้น สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้องกับหิน คือ สาหร่าย ไลเคนส์ และมอส ลักษณะของดินยังแตกต่างไปตามแหล่งที่อยู่ ภูมิอากาศ และสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ยังแตกต่างไปตามความลึก สมบัติทางกายภาพ องค์ประกอบทางเคมีและการกำเนิดของดินนั้นๆ

ลักษณะทางกายภาพของดิน ประกอบด้วย

1. อนุภาคของแร่ธาตุ ที่พบมากในดินส่วนใหญ่ คือ ซิลิกอน อลูมิเนียมและเหล็ก ส่วนที่พบในปริมาณน้อย คือ แคลเซียม แมกนีเซียม โพแทสเซียม ไทเทเนียม แมงกานีส โซเดียม ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และซัลเฟอร์ ขนาดของอนุภาคมีต่างกันตั้งแต่ขนาดเล็กมากจนถึงก้อนกรวด โครงสร้างทางกายภาพ การระบายอากาศ ความสามารถในการอุ้มน้ำ และปริมาณสารอินทรีย์ต่างๆ ขึ้นอยู่กับสัดส่วนของอนุภาคเหล่านี้ ซึ่งเกิดจากการกัดกร่อนของหิน และการย่อยสลายด้วยกิจกรรมของจุลินทรีย์

ดินสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ ดินอนินทรีย์ (Mineral soil) ซึ่งประกอบด้วยสารอนินทรีย์ส่วนใหญ่ และดินอินทรีย์ (Organic soil) ซึ่งประกอบด้วยสารอินทรีย์

2. สารอินทรีย์ จากซากพืชซากสัตว์ เมื่อถูกจุลินทรีย์ย่อยสลายจะกลายเป็นฮิวมัส (humus) สีดำ ซึ่งถูกย่อยยังไม่สมบูรณ์ ฮิวมัสมีความสำคัญต่อดิน เพราะช่วยปรับปรุงเนื้อดิน และโครงสร้างของดิน ทำหน้าที่เป็นบัฟเฟอร์ ช่วยไม่ให้ pH เปลี่ยนแปลงมากนัก และช่วยเพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำของดิน และยังเป็นแหล่งอาหารของจุลินทรีย์และสิ่งมีชีวิตในดินรวมทั้งพืชด้วย

3. ปริมาณน้ำในดิน ขึ้นอยู่กับปริมาณฝนที่ตก สภาพอากาศ การระบายน้ำ องค์ประกอบของดิน และจำนวนสิ่งมีชีวิตในดิน น้ำจะแทรกอยู่ระหว่างอนุภาคของดินและดูดซับไว้ที่ผิวอนุภาค สารอินทรีย์ และสารอนินทรีย์ต่างๆ ในดินจะละลายอยู่ในน้ำ เพื่อเป็นสารอาหารของพืชและสิ่งมีชีวิตในดิน

4. ก๊าซ ที่อยู่ในดินได้มาจากบรรยากาศ แต่มีองค์ประกอบต่างกัน เนื่องจากกิจกรรมของจุลินทรีย์ในดิน ส่วนใหญ่เป็นพวก คาร์บอนไดออกไซด์ ออกซิเจน ไนโตรเจน ก๊าซในดินจะแทรกอยู่ตามช่องว่างระหว่างอนุภาคดิน ปริมาณก๊าซในดินจึงสัมพันธ์กับความชื้น ถ้ามีน้ำในดินมาก ปริมาณก๊าซจะลดลง

Leave a Reply