การเกิดประจำเดือนการตกไข่และการหมดประจำเดือน

February 7 | Posted by admin | สุขภาพ Tags: , ,

ขบวนการของการเริ่มเกิดประจำเดือน

ต่อมใต้สมองส่วนหน้า เริ่มการเกิดรอบเดือนด้วยการหลั่ง ฮอร์โมน เอฟ เอส เอช (FSH) ฮอร์โมนนี้จะกระตุ้นให้ไข่ที่อยู่ในรังไข่เจริญเติบโต และปกติออกมาเพียงเดือนละ 1 ฟองเท่านั้น

การตกไข่ (Ovulation)

ขบวนการของการตกไข่ (Maturation of the Ovum) ได้รับการกระตุ้นโดยฮอร์โมน FSH ร่วมกับฮอร์โมน แอล เอช (LH) ไข่จะเจริญเติบโตเต็มที่ใช้เวลาประมาณ 14 วัน โดยจะมีไข่เพียง 1 ใบ เท่านั้นที่เจริญเต็มที่ ที่เหลือจะไม่เจริญและสลายไป

ในเวลาเดียวกัน เยื่อบุโพรงมดลูกหนาขึ้นจาก 2 มิลลิเมตร เป็น 6 มิลลิเมตร (ประมาณ 3 เท่าตัว)

ประมาณวันที่ 14 ผนังของต่อมไข่ (Follicle) จะแตกออก (Rupture) ไข่จะหลุดออกมา (มีขนาด 0.02 มิลลิเมตร)

ต่อมาต่อมไข่ก็จะกลายเป็นต่อมสีเหลือง เรียกว่า คอร์ปัสลูเตียม (Corpus luteum) สร้างฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone) และเอสโตรเจน (Oestrogen)

โปนเจสเตอโรน ช่วยเสริมให้เยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrium) เพิ่มความชุ่มชื่นมีอาหารเตรียมพร้อมเพื่อการฝังตัวของไข่ที่ถูกผสม

ฮอร์โมน เอช ซี จี (Human chorionic gonadotrophin,HCG) จากรก ช่วยให้ต่อมคอร์ปัสลูเตียม คงอยู่ระหว่างการตั้งครรภ์ระยะแรก

ระหว่างการตั้งครรภ์ใน 8 สัปดาห์แรก ต่อมคอร์ปัสลูเตียม จะหลั่งโปรเจสเตอโรน และเอสโตรเจน ซึ่งป้องกันการเกิดรอบเดือนหรือการสลายตัวของเยื่อบุมดลูก ต่อจากนั้นจะเป็นหน้าที่ของรก (Placenta) ในการหลั่งโปรเจสเตอโรนและเอสโตรเจน

การเปลี่ยนแปลงของรังไข่หลังจากการตกไข่

ถ้าไม่เกิดการปฏิสนธิหลังจากการตกไข่แล้ว 8 วัน คอร์ปัสลูเตียม จะเริ่มสลายไป แล้วเยื่อบุโพรงมดลูกจะลอกหลุดออกมา เรียกว่า เลือดประจำเดือนโดยไหลอย่างช้าๆ ออกมาจากมดลูก ใช้เวลา 3-5 วัน หลังจากเลือดประจำเดือนหยุด เยื่อบุโพรงมดลูกจะเริ่มสร้างขึ้นใหม่อีกครั้งหนึ่ง

ช่วงก่อนวัยหมดประจำเดือน (Premenopause)

การทำงานขอฮอร์โมนจากระบบต่อมไร้ท่อ และอวัยวะสืบพันธุ์ เปลี่ยนแปลงไปใกล้หมดสภาพ ประจำเดือนอาจจะหยุดทันที หรือขาดความสม่ำเสมอของรอบเดือน หรืออาจไม่มีไข่ตก อาจมีเลือดออกมาจากโพรงมดลูกโดยหาสาเหตุไม่ได้ เนื่องจากรังไข่ไม่ตอบสนองต่อการทำงานของสมองส่วนไฮโปธาลามัส (Hypothalamus) และต่อมใต้สมองส่วนหน้า (Anterior Pituitary)

การหมดประจำเดือน (Menopause)

คือการที่ประจำเดือนที่เคยมีมาตลอดตั้งแต่ต้นสิ้นสุดลง ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ทันที หรือค่อยเป็นค่อยไป โดยเฉลี่ยแล้วจะเกิดเมื่ออายุประมาณ 50 ปี อวัยวะสืบพันธุ์ทั้งภายนอกและภายในจะเสื่อมสมรรถภาพ ไม่สามารถจะมีบุตรได้ เนื่องจากต่อมไข่ถูกใช้ไปจนหมด รังไข่ห่อเหี่ยวและผลิตฮอร์โมนเพศลดลงจนไม่มีการตกไข่

การหมดประจำเดือนอาจเกิดเนื่องจากถูกตัดรังไข่ทั้งสองข้าง หรือการรักษาโรคโดยใช้รังสีรักษา

ในวัยหมดประจำเดือนจะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางร่างกายและจิตใจ ตลอดจนอารมณ์มากบ้าง น้อยบ้าง ไม่เหมือนกันในแต่ละคน อาการที่มักปรากฏ คือ รู้สึกร้อนวูบวาบที่หน้าผาก อก ฝ่ามือ ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ อารมณ์หงุดหงิดฉุนเฉียว ใจน้อย โกรธง่าย เรียกว่า กลุ่มอาการวัยหมดประจำเดือน (Menopusal Syndrome)

บทความแนะนำ :

Tags: , ,

Leave a Reply