สุขภาพ

การเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมและอาการของโรคข้อเข่าเสื่อม

ข้อเข่าเสื่อม เป็นภาวะที่พบได้บ่อยมากในคนไทย และมักเป็นทั้งสองข้าง พบว่าเมื่อข้อเข่าข้างหนึ่งเสื่อมแล้วผู้ป่วยทุกรายจะมีข้อเข่าอีกข้างหนึ่งเสื่อมในอีก 11 ปีต่อมา โรคข้อเข่าเสื่อมสามารถเกิดขึ้นได้กับข้อเข่าทุกส่วน

อาการแรกเริ่มในโรคข้อเข่าเสื่อมคือ อาการปวดข้อเวลามีการเคลื่อนไหวข้อ เดิน หรือขึ้นลงบันได และอาการดีขึ้นเมื่อหยุดพักการใช้ข้อ ร่วมกับมีอาการข้อฝืดขัดโดยเฉพาะเมื่อหยุดการเคลื่อนไหวเป็นเวลานาน บางรายอาจมีอาการปวดเฉพาะบริเวณส่วนใดส่วนหนึ่งรอบๆข้อ ในรายที่เป็นมานานอาการปวดจะรุนแรงมากขึ้นและอาจมีอาการปวดในเวลากลางคืน

การตรวจร่างกายโดยการขยับข้อจะรู้สึกการเสียดสีของกระดูก อาจคลำส่วนกระดูกงอกได้บริเวณด้านข้างข้อ ข้อ patellofemoral เสื่อมตรวจได้โดยการกด กระดูกสะบ้า (patella) กับส่วนกระดูกต้นขาแล้วให้ผู้ป่วยเกร็งกล้ามเนื้อ Quadriceps เต็มที่ ผู้ป่วยจะมีอาการปวดหรือเสียวบริเวณกระดูกสะบ้า

ในรายที่มีข้ออักเสบกำเริบจะตรวจพบข้อบวม ร้อน และตรวจพบน้ำในช่องข้อ ในรายที่เป็นมานานพบว่าพิสัยการเคลื่อนไหวข้อลดลงโดยเฉพาะเมื่อทำการเหยียดหรืองอข้อเข่า และพบว่ากล้ามเนื้อต้นขาลีบ

เนื่องจากการเสื่อมของส่วน medial หรือ lateral femoral compartment จะไม่เท่ากัน ประกอบกับมีการหย่อยยาน (laxity) ของ collateral ligament จะทำให้เกิดข้อผิดรูป ในกรณีที่ส่วน medial compartment ถูกทำลายมากจะเกิดข้อเข่าโก่ง (genu varus) ในขณะที่ถ้าส่วน lateral compartment ถูกทำลายมากจะเกิดข้อเข่าฉิ่ง (genu valgus)

การดำเนินโรคข้อเข่าเสื่อมยังไม่เป็นที่ทราบดีนัก ส่วนใหญ่การดำเนินโรคจะใช้ระยะเวลาหลายปี พบว่าเมื่อโรคข้อเข่าเสื่อมมีอาการชัดเจนแล้วอาการปวดข้อและการเปลี่ยนแปลงทางภาพรังสีจะไม่ค่อยมีการเปลี่ยนแปลงมากนัก ในบางครั้งอาการปวดข้อจะดีขึ้นอย่างมากแต่การเปลี่ยนแปลงทางภาพรังสีในทางที่ดีขึ้นจะพบได้น้อย ผู้ป่วยมักจะมีอาการอักเสบกำเริบเป็นระยะๆ ในบางรายอาการกำเริบอย่างรวดเร็วในระยะเวลาไม่นาน ในกรณีเช่นนี้อาจทำให้ข้อสูญเสียความมั่นคงและเกิดภาวะกระดูกใต้กระดูกอ่อนทรุดตัว (subchondral bone collapse)

Leave a Reply