สุขภาพ

ข้อต่อ ชนิดของการบาดเจ็บที่ข้อต่อ และหลักการปฐมพยาบาลผู้ที่ได้รับบาดเจ็บที่ข้อต่อ

ข้อต่อ (Joint) เป็นส่วนของกระดูกที่มาต่อกันระหว่างกระดูก 2 ชิ้น หรือมากกว่า  โดยมีเอ็นยึดและหุ้มอยู่โดยรอบเพื่อเสริมความแข็งแรง และช่วยในการเคลื่อนไหวไม่ให้กระดูกหลุดออกจากกัน ข้อต่อที่เคลื่อนไหวมากและพบการบาดเจ็บได้บ่อยๆ ได้แก่ ข้อหัวไหล่ ข้อศอก ข้อมือ ข้อสะโพก ข้อเข่า ข้อเท้า

ชนิดของการบาดเจ็บที่ข้อ เมื่อมีแรงมากระทำให้ข้อเคลื่อนไหวออกนอกวิถีทางปกติ จะทำให้ข้อนั้นๆเกิดการบาดเจ็บ โดยการบาดเจ็บที่พบบ่อย ได้แก่

ข้อเคล็ดหรือข้อแพลง (Sprain) คือ ความผิดปกติของข้อที่เกิดขึ้นเนื่องจากข้อนั้นมีการเคลื่อนไหวมากเกินไปกว่าที่ข้อนั้นจะเคลื่อนไหวได้ตามปกติ เป็นเหตุให้มีการฉีกขาดของเนื้อเยื่ออ่อนรอบๆข้อ ได้แก่ เยื่อหุ้มข้อ เอ็นรอบข้อ รวมทั้งกล้ามเนื้อรอบๆข้ออาจเกิดการฉีกขาด ทำให้มีเลือดออกมาคั่งอยู่บริเวณที่มีแผลฉีกขาดหรือรอบๆข้อ โดยข้อที่พบบ่อย ได้แก่ ข้อเท้า ข้อนิ้วมือ หัวแม่มือ และข้อมือ

ข้อเคลื่อนบางส่วน (Subluxation) คือ การที่ผิวของข้อเคลื่อนออกจากที่เคยอยู่ปกติ แต่ยังมีบางส่วนที่สัมผัสกันอยู่ มักเกิดจากการหกล้ม หรือถูกกระชากเต็มแรง

ข้อหลุด (Dislocation) คือ การที่ผิวของข้อไม่มีการสัมผัสกัน ซึ่งข้อที่พบได้มาก ประมาณร้อยละ 50 ของข้อหลุด คือ ข้อไหล่หลุด (Sholder dislocation) โดยส่วนหัวของกระดูกต้นแขนหลุดออกจากเบ้า ส่วนใหญ่มักจะหลุดและเคลื่อนไปทางด้านหน้าของข้อไหล่ ส่วนมากพบว่าเกิดจากแรงกระแทกที่แขนขณะที่กางแขนออกจากลำตัว และแขนบิดออกด้านนอก

หลักสำคัญในการปฐมพยาบาลผู้ที่ได้รับบาดเจ็บที่ข้อ

  1. งดการใช้อวัยวะนั้นเพื่อให้ข้ออยู่นิ่ง
  2. ประคบเย็นเพื่อลดบวมและลดความเจ็บปวด
  3. ยึดพยุงอวัยวะนั้นด้วยการใช้ผ้าพัน
  4. นำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที

Leave a Reply