สุขภาพ

ชนิดของบาดแผล

บาดแผลแบ่งได้หลายแบบ หากแบ่งตามลักษณะการถูกทำลายของผิวหนังหรือเนื้อเยื่อจะแบ่งเป็น แผลปิด และแผลเปิด หากแบ่งตามการติดเชื้อจะแบ่งเป็น แผลสะอาด และแผลติดเชื้อ

ชนิดของบาดแผลแบ่งตามการถูกทำลายของผิวหนังหรือเนื้อเยื่อ

1. แผลปิด (Closed wounds) มักเกิดจากของไม่มีคม หรือเกิดจากการกระแทกที่ไม่รุนแรง ทำให้เกิดรอยฟกช้ำ ผิวหนังไม่ฉีกขาด แต่เนื้อเยื่อหลอดเลือดใต่ผิวหนังแตก ทำให้เกิดห้อเลือด (Hematoma) ถ้าถูกกระแทกแรงมากอาจทำให้มีการหักของกระดูกหรืออวัยวะภายในบาดเจ็บได้

การปฐมพยาบาล ให้ประคบบริเวณบาดแผลด้วยผ้าเย็นหรือผ้าห่อน้ำแข็ง ห้ามนวดห้ามคลึง เพราะจำทำให้เลือดออกภายในมากขึ้น หลังจากนั้น 1 วันจึงประคบด้วยน้ำอุ่น เพื่อให้การไหลเวียนของเลือดดีขึ้นและหายเร็วขึ้น แต่หากผู้ป่วยได้รับแรงกระแทกรุนแรงและมีอาการ ซึม ซีด อาจบ่งบอกถึงการตกเลือดภายใน ให้รีบนำส่งแพทย์เพื่อรักษาต่อไป

2. แผลเปิด (Open wounds) มีหลายลักษณะแล้วแต่สาเหตุที่ทำให้เกิดแผล

– บาดแผลถลอก (Abrasions) เป็นแผลที่เกิดจากการเสียดสีกับวัตถุที่มีพื้นผิวหยาบ บาดแผลมักจะมีรอยฉีกขาดของผิวหนังเพียงตื้นๆแต่มีหลายรอย อาจมีเลือดออกเล็กน้อย ถ้าพื้นผิวที่ทำให้เกิดแผลถลอกทีความสกปรก อาจทำให้แผลมีการติดเชื้อได้ การปฐมพยาบาล ให้ทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสบู่จนสะอาดแล้วใส่ยาฆ่าเชื้อ

– แผลถูกแทง (Punctures) เป็นแผลที่เกิดจากของมีคม เรียวยาว แผลมักจะเป็นรูเล็กแต่ลึก ความรุนแรงขึ้นอยู่กับความลึกของบาดแผล และความสกปรกของสิ่งที่ทำให้เกิดแผล เพราะก้นแผลจะลึกและปากแผลจะปิดง่ายทำให้เกิดความเข้าใจว่าแผลหายแล้ว แต่ความจริงอาจเกิดการติดเชื้อและอักเสบกว้างอยู่ใต้ผิวหนัง ทำให้เกิดเนื้อเน่าตาย เป็นสาเหตุที่ทำให้ต้องตัดเนื้อบริเวณแผลทิ้งได้เชื้อที่ติดได้แก่ เชื้อบาดทะยัก การปฐมพยาบาล ให้ทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสะอาดและบีบเลือดออกเพื่อให้เชื้อโรคออกมากับเลือด ปิดแผลด้วยผ้าสะอาดแล้วนำส่งแพทย์เพื่อพิจารณาว่าควรใช้ยาอะไรกับบาดแผล

– แผลฉีกขาด (Lacerations) เป็นแผลที่เกิดจากการกระแทกจากของมีคมแต่ขอบไม่เรียบ เช่น เศษแก้ว เศษเหล็ก สะดก็ดระเบิด ลักษณะของแผลจะขาดรุ่งริ่งบางแห่งลึก บางแห่งตื้น มีการฉีกขาดของหลอดเลือดทำให้เลือดไหลมากและติดเชื้อได้ง่าย การปฐมพยาบาล ให้ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือ แล้วใส่ยาฆ่าเชื้อ แต่ถ้าเป็นแผลลึกและกว้างควรส่งแพทย์เพื่อทำการเย็บแผลหรืออาจต้องฉีดยาป้องกันบาดทะยัก

– แผลถูกตัดขาด (Traumatic amputation) เป็นแผลที่เกิดจากวัตถุมีคมหรือไม่มีคมก็ได้ เช่น มีดตัดนิ้ว รถทับขาขาด บาดแผลนี้จะทำให้เสียเลือดมาก การปฐมพยาบาล ให้ทำการห้ามเลือดตามลักษณะของบาดแผลซึ่งการห้ามเลือดก็มีหลายวิธี เช่น ยกส่วนที่เป็นบาดแผลให้สูง ใช้ผ้าสะอาดกดทับแผล หรือ ขันชะเนาะ แล้วรีบนำส่งโรงพยาบาล

– แผลถูกยิง เป็นแผลที่มีลักษณะเฉพาะคือมีรูที่กระสุนเข้าและกระสุนออก นอกจากกระสุนฝังในจะมีรูเดียว รูที่กระสุนเข้าจะมีขอบรูเล็กขอบเรียบ รูที่กระสุนออกแผลจะแบะออกขอบแผลไม่เรียบ จะมีอันตรายต่ออวัยภายในจากการเจาะทะลุตามแนวกระสุน เกิดการฉีกขาดของหลอดเลือด ถ้าเป็นหลอดเลือดใหญ่เลือดก็จะไหลออกมากและไหลแรง การปฐมพยาบาล ให้ทำการห้ามเลือดโดยกดทับบาดแผลหรือกดหลอดเลือดแดงบริเวณบาดแผล และรีบนำส่งโรงพยาบาล พร้อมกับแจ้งเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบทราบเพราะผู้ป่วยถูกยิงทุกกรณีเป็นคดี

– แผลตัด หรือแผลถูกฟัน เป็นแผลที่เกิดจากวัตถุมีคม หน้าเรียบ กรีดลงบนผิวหนัง ทำให้เกิดการฉีกขาดของผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิดหนังรวมถึงหลอดเลือดด้วย การปฐมพยาบาล ให้บีบเลือดออกแล้วล้างแผลด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือ ดึงปากแผลให้ชิดกันแล้วปิดพลาสเตอร์แต่ถ้าเป็นแผลยาวและลึกควรส่งแพทย์เพื่อทำการเย็บแผลก่อน

ชนิดของบาดแผลแบ่งตามการติดเชื้อ

1. แผลสะอาด มันเป็นแผลที่จงใจกระทำขึ้น เช่น แผลผ่าตัด แผลเหล่านี้มักมีการทำความสะอาดผิวหนังก่อนเสมอ ดังนั้นแผลจะหายเร็วและไม่มีการติดเชื้อ ส่วนใหญ่มักหายได้เองภายใน 3-7 วัน

2. แผลติดเชื้อ ได้แก่ แผลเปิดชนิดต่างๆ ที่ไม่ได้รับการดูแล อย่างถูกวิธีทำให้เกิดหนอง เกิดเนื้อตาย การดูแลแผลที่ติดเชื้อจะต้องใช้ยาฆ่าเชื้อที่สอดคล้องกับเชื้อที่อยู่ในแผล มิฉะนั้นแผลจะไม่หาย

Leave a Reply