สิ่งแวดล้อม

ปัจจัยจำกัดของถิ่นที่อาศัยและความสามารถในการรองรับประชากรสัตว์ป่าของพื้นที่

ประชากรสัตว์ป่าจะเพิ่มขึ้นปรือลดลง ขึ้นอยู่กับปัจจัยสิ่งแวดล้อมของถิ่นที่อาศัย ซึ่งมีความเกี่ยวข้องอยู่อย่างใกล้ชิด ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง คือ อาหาร น้ำ ที่หลบภัย หรือปัจจัยพิเศษอื่นๆ บางท้องที่บางฤดูกาล ถิ่นที่อาศัยมีการเปลี่ยนแปลงขึ้นอยู่กับลักษณะทางภูมิศาสตร์ ดินฟ้าอากาศ สิ่งมีชีชิต ภัยธรรมชาติอื่นๆ ความสามารถในการรองรับประชากรของป่าก็จะเปลี่ยนแปลงไปด้วย ในการจัดการสัตว์ป่า ปัจจัยที่คอยควบคุมหรือจำกัดการเจริญเติบโตของสัตว์ป่า คือ ปัจจัยจำกัดถิ่นที่อาศัย และสมรรถนะในการรองรับประชากรสัตว์ป่า

1.  ปัจจัยจำกัดของถิ่นที่อาศัย (limiting factors) สมรรถนะพื้นที่ถิ่นอาศัยของสัตว์ ขึ้นอยู่กับปัจจัยสิ่งแวดล้อมหลายประการ ปัจจัยสิ่งแวดล้อมในท้องที่ที่จัดว่ามีความสำคัญต่อสัตว์ป่า ได้แก่ ที่อยู่อาศัย อาหาร แหล่งน้ำ แหล่งหลบภัย ที่สร้างรังและเลี้ยงลูกอ่อน และปัจจัยพิเศษอื่นๆ จะเห็นได้ว่าปัจจัยที่สำคัญจะเกี่ยวข้องกับพืชที่ขึ้นปกคลุมดินในท้องถิ่นนั้นๆ ถิ่นที่อาศัยของสัตว์ป่าจึงต้องเกี่ยวข้องกับสังคมพืช สังคมพืชเป็นตัวชี้ที่ดีถึงปัจจัยสิ่งแวดล้อมอื่นๆด้วย เช่น สภาพภูมิอากาศ สภาพดิน สภาพภูมิประเทศ และอิทธิพลจากมนุษย์

เนื่องจากปัจจัยสิ่งแวดล้อมในแต่ละจุดไม่เหมือนกัน ไม่สม่ำเสมอกันตลอด ดังนั้นจึงก่อให้เกิดสภาพที่อาศัย (niche) ที่แตกต่างกันไปในสังคมแห่งชีวิต พืช และสัตว์ต่างก็เลือกที่อาศัยที่เหมาะสมกับตัวเอง ในท้องที่ที่เป็นถิ่นที่อาศัยของสัตว์หลายรูปแบบจะรับประชากรสัตว์ป่าได้มากชนิดกว่าในท้องที่ที่มีที่อาศัยน้อยรูปแบบ และในท้องถิ่นที่ปัจจัยต่างๆมีปริมาณมากพอ เหมาะจะรับจำนวนประชากรได้มาก

2.  สมรรถนะในการรองรับประชากรสัตว์ป่าของพื้นที่ (carrying capacity) หมายถึง ปริมาณมากที่สุดของสัตว์ป่าตามชนิด และคุณภาพสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างดีในสภาพแวดล้อม ในช่วงเวลาที่เลวร้ายที่สุด

ความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที ประกอบกับความเหมาะสมของปัจจัยสิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่เป็นตัวชี้ถึงความสามารถในการรองรับประชากรสัตว์ป่าของพื้นที่ ความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์ป่าก็อาจเป็นตัวชี้ความอุดมสมบูรณ์ของพื้นดินได้ ความสำคัญของสภาพพื้นที่ตอสัตว์ป่า อาจกล่าวได้ว่า พื้นที่เป็นแหล่งให้ซึ่งปัจจัยเพื่อการดำรงชีพทั้งมวลแก่สัตว์ป่า ความมากมาย ความหลากหลาย และความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์ป่า ในแต่ละท้องที่ ขึ้นอยู่กับการปรากฏ ความมากมาย การกระจายทั้งในด้านพื้นที่ และเวลา และช่วงแห่งความแปรผันของปัจจัยต่างๆ ที่จำเป็นต่อการดำรงชีพของสัตว์ป่าในท้องที่นั้นๆ

Leave a Reply