สุขภาพ

ผลของความเครียด และชนิดของความเครียดที่เกิดจากการทำงาน

ความเครียด (Stress) เป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน ทุกเพศ ทุกวัย ทุกอาชีพ โดยอาจเกิดจากสาเหตุภายนอก เช่น การมีปัญหาความสัมพันธ์กับครอบครัว กับเพื่อน หรือการเปลี่ยนงาน การย้ายบ้าน และอาจเกิดจากสาเหตุภายในตัวบุคคล เช่น ความต้องการความปลอดภัย ต้องการรวย เป็นต้น

ความเครียดเป็นระบบเตือนภัยของร่างกายให้เตรียมพร้อมรับกับสิ่งที่จะมากระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ดังนั้นความเครียดจึงก่อให้เกิดทั้งผลดี และผลเสีย

ถ้ามีความเครียดในระดับต่ำๆ เช่น ความท้าทาย (Challenge) ที่กระตุ้นให้ได้เรียนรู้ทักษะใหม่ๆ เพื่อผลสำเร็จ เมื่อได้ผลสำเร็จแล้วก็จะรู้สึกผ่อนคลาย เกิดความพึงพอในและภาคภูมิใจ ความท้าทายในระดับที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งที่ดี ช่วยสร้างผลผลิต ช่วยพัฒนางานและทำให้สุขภาพจิตดี

แต่ความเครียดในระดับสูง เช่น การทำงานที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ หรืองานที่ไม่ถนัด และปัญหาความขัดแย้งของพนักงาน จะก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและจิตใจในทางที่เสื่อมลง ซึ่งเป็นที่มาของพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ เช่น การไม่ให้ความร่วมมือกับทีมงานเนื่องจากปัญหาส่วนตัว การใช้ความรุนแรงทั้งทางวาจาและทางกาย การติดสิ่งเสพติดเพื่อแก้ปัญหาความเครียด เป็นต้น

ชนิดของความเครียด

สิ่งที่กระตุ้นให้เกิดความเครียดในแต่ละบุคคลจะแตกต่างกัน และการตอบสนองต่อความเครียดนั้นก็แตกต่างกันออกไปด้วย ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ชนิด คือ

1. ความเครียดฉับพลัน (Acute Stress) เป็นความเครียดที่เกิดขึ้นทันที และร่างกายตอบสนองต่อความเครียดนั้นทันที เช่นกัน โดยจะมีการหลั่งฮอร์โมนความเครียด เมื่อความเครียดหายไปร่างกายก็จะกลับสู่ปกติเหมือนเดิม ฮอร์โมนก็จะกลับสู่ปกติ ตัวอย่างของสิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดความเครียดชนิดนี้ เช่น เสียงดัง อากาศร้อน หรือเย็นจัด ชุมชนที่คนมากๆ ความตกใจกลัวอันตรายต่างๆ

2. ความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress) เป็นความเครียดที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและร่างกายไม่สามารถตอบสนองต่อความเครียดนั้น ซึ่งเมื่อนานวันเข้าความเครียดนั้นก็จะสะสมเป็นความเครียดเรื้อรัง ตัวอย่างสิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดความเครียดเรื้อรัง เช่น ความเครียดในที่ทำงาน ความเครียดจากความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ปัญหาเศรษฐกิจ เป็นต้น

อาการความเครียดที่ควรไปปรึกษาแพทย์ ได้แก่

1. เมื่อมีความเครียดมาก และรู้สึกหมดหนทางในการดำเนินชีวิต หาทางแก้ไขไม่ได้

2. เมื่อวิตกกังวลมากเกินกว่าเหตุ และไม่สามารถควบคุมได้

3. เมื่ออาการของความเครียดมีผลต่อคุณภาพชีวิต เช่น กินไม่ได้ นอนไม่หลับ ทำงานไม่ได้ มีปัญหาความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง

Leave a Reply