สิ่งแวดล้อม

ฝุ่นและการวิเคราะห์ฝุ่นในบรรยากาศด้วยเครื่องเก็บตัวอย่าง TSP

ฝุ่นละอองในบรรยากาศ เป็นอนุภาคที่มีทั้งของแข็ง ของเหลว แพร่กระจายอยู่ในบรรยากาศ มีขนาดตั้งแต่ 0.0002 ไมครอน จนถึงขนาดใหญ่กว่า 500 ไมครอน ฝุ่นละอองขนาดใหญ่สามารถแขวนลอยอยู่ในบรรยากาศ 2-3 นาที จะตกลงสู่พื้นด้วยแรงดึงดูดของโลกและแรงลม

แหล่งกำเนิดของฝุ่นในบรรยากาศ โดยทั่วไปแบ่งเป็น 2 ประเภท

1.  เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ได้แก่ ดิน ทราย หิน

2.  เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ ได้แก่ ฝุ่นจากการคมนาคม การก่อสร้าง การประกอบอุตสาหกรรม

ผลกระทบต่อสุขภาพ ฝุ่นที่มีขนาดใหญ่กว่า 15 ไมครอน จะถูกดักจับที่ระบบทางเดินหายใจส่วนต้น ส่วนฝุ่นที่มีขนาดเล็กกว่า 10 ไมครอน (PM10) จะเป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของมนุษย์ เพราะสามารถแทรกตัวเข้าไปถึงระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง เข้าไปในเนื้อเยื่อปอด และนำสารอันตรายเข้าสู่ร่างกาย

หลักเกณฑ์ในการติดตั้งเครื่องเก็บตัวอย่าง TSP

–  ควรตั้งให้ห่างจากกันสาดอย่างน้อย 2 m ห่างจากตันไม้ 10 m

–  เครื่องเก็บตัวอย่างไม่ควรอยู่ใกล้บริเวณที่มีปล่องเตาหลอมโลหะ หรือ เตาเผาขยะ

การวิเคราะห์ฝุ่นขนาดเล็ก (PM10) ด้วยเครื่องเก็บตัวอย่าง TSP

หลักการ เครื่องเก็บตัวอย่างอากาศชนิดไฮโวลุม ดูดอากาศจำนวนหนึ่งที่วัดปริมาตรแน่นอน เข้าสู่ช่องทางเข้าอากาศ แล้วผ่านกระดาษกรอง ตลอดช่วงการเก็บตัวอย่าง 24 hr โดยกระดาษกรองที่ใช้จะต้องมีประสิทธิภาพในการกรองฝุ่นละอองขนาด 0.3 ไมครอน ได้อย่างน้อยร้อยละ 99

ชั่งน้ำหนักกระดาษกรองทั้งก่อนและหลังเก็บตัวอย่าง เพื่อหาน้ำหนักสุทธิของฝุ่นละอองโดยปริมาตรทั้งหมดที่ใช้ในการเก็บตัวอย่าง ต้องปรับแก้ค่าตามสภาวะมาตรฐานที่อุณหภูมิ 25 °C และความกดอากาศ 760 mmHg

อุปกรณ์ เครื่องชั่ง, Desiccator, คีมคีบปากแบน, เครื่องเก็บตัวอย่าง TSP, กระดาษกรอง

วิธีการทดลอง

1.  นำกระดาษกรองไปอบที่ 105 °C นาน 1 ชั่วโมง

2.  นำกระดาษกรองออกจากเตาอบแล้วนำไปใส่ตู้ Desiccator 0.5 ชั่วโมง นำไปชั่งน้ำหนัก จดค่า

3.  นำกระดาษกรองไปกรองฝุ่นในเครื่องเก็บตัวอย่าง TSP นาน 1 ชั่วโมง

4.  นำกระดาษกรองที่กรองฝุ่นแล้วไปอบที่ 105 °C นาน 1 ชั่วโมง

5.  นำกระดาษกรองในข้อ 4.ไปใส่ตู้ Desiccator 0.5 ชั่วโมง แล้วชั่งน้ำหนัก จดค่า เพื่อนำไปคำนวณหาน้ำหนักของฝุ่น

การคำนวณ

น้ำหนักของฝุ่น       =             (น้ำหนักกระดาษกรอง+ฝุ่น) – น้ำหนักกระดาษ

P1V1/T1 =             P2V2/T2

Leave a Reply