ยุงลายและวงจรชีวิตของยุงลายพาหะโรคไข้เลือดออก

April 5 | Posted by admin | สุขภาพ Tags: , ,

ยุงลาย เป็นยุงที่อยู่ในกลุ่มคูลิซินหรือคิวลิซีน (Culicine) ในสกุลอีดิส (Aedes) เป็นพาหะโรคที่สำคัญหลายอย่าง เช่น โรคไข้เลือดออก (Dengue fever) ไข้เหลือง (Yellow fever) โรคเท้าช้าง (Elephantitis) ฯลฯ ยุงลายที่มีอยู่ในโลกนี้มีถึงมากกว่า 500 ชนิด ยุงลายที่ทำให้เกิดโรคในคนมีหลายชนิด ที่สำคัญ คือ Aedes aegypti เป็นยุงที่ทำให้เกิดโรคไข้เลือดออก และโรคไข้เหลือง

วงจรชีวิตของยุงลาย

วงจรชีวิตของยุงลายทั้ง 4 ระยะ คือ ระยะเป็นไข่ ระยะเป็นตัวอ่อน ระยะเป็นดักแด้ และระยะเป็นตัวแก่ อาจใช้เวลาแปรผันไปตั้งแต่ 10 วัน จนถึง 3 สัปดาห์ ยุงลายชอบวางไข่ในน้ำใสตามแหล่งต่างๆที่มีน้ำขังชั่วคราว เช่น โอ่งน้ำ กระป๋อง แจกัน โพรงไม้ จานรองขาตู้กับข้าว ฯลฯ ออกหากินในเวลากลางวัน จะวางไข่เป็นฟองเดี่ยวบริเวณที่มีน้ำขังและลักษณะเป็นน้ำนิ่ง

ระยะเป็นไข่ ไข่ของยุงลายจะอยู่กันเป็นแบบฟองเดียวไม่ติดกันเป็นแพ รูปร่างคล้ายทอร์ปิโด หรือบุหรี่ซิการ์ บางชนิดอาจมีรูปร่างคล้ายกระสวย ไม่มีทุ่นหรือปีกช่วยในการพยุงตัวให้มีการลอย มีความทนทานต่อความแห้งแล้งอยู่ได้นานเป็นเดือน จนกว่าจะมีน้ำซึ่งอาจมีเพียงเล็กน้อยก็จะทำให้มันแตกตัวออกมาเป็นตัวอ่อน

ระยะตัวอ่อน ตัวอ่อนของยุงลายมักอาศัยอยู่ตามแหล่งน้ำขังชั่วคราว หรือน้ำนิ่งที่มีความใสสะอาด เช่น ในแจกัน ยางรถยนต์ โอ่งน้ำ ฯลฯ ตัวอ่อนกินอาหารที่มีอยู่ในน้ำ ได้แก่ บัคเตรี โปรโตซัว สาหร่าย หรืออนุภาคของสารอินทรีย์อื่นๆ ฯลฯ ต้องการอากาศหายใจโดยมีท่อหายใจแบบ siphon ขนาดสั้นอยู่ที่ช่วงท้องปล้องที่แปด มีการเปลี่ยนแปลงเป็น 4 ระยะ แล้วจึงเป็นดักแด้

ระยะดักแด้ เป็นระยะที่ไม่กินอาหาร มีความต้องการอากาศในการหายใจโดยอาศัยท่อหายใจรูปร่างคล้ายแตรทรัมเปต แต่มีขนาดสั้น

ระยะตัวแก่ เมื่อดักแด้ลอกคราบออกมากลายเป็นตัวแก่ มีลำตัว ท้อง และขาลายดำสลับขาวยกเว้นที่ปีก ออกหากินในเวลากลางวัน บินออกหากินในระยะใกล้แหล่งกำเนิดของมัน อาจบินได้ในระยะตั้งแต่ 100 ฟุต ไปจนถึง 300 ฟุต ยุงลายเป็นยุงที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับคน อาศัยพักตัวอยู่ในบ้าน หรืออาคารที่พักอาศัย จะดูดเลือดมนุษย์หรือสัตว์แล้วหลบซ่อนตัวอยู่ภายใน อาจอยู่ตามซอกมุมต่างๆ เช่น ตามตู้ เพดาน ฯลฯ ยุงลายชนิด A. aegypti ชอบดูดเลือดมนุษย์มากกว่าสัตว์อื่นๆ มีวงจรชีวิตอาจจะแปรผันตั้งแต่ 3 วันถึง 3 สัปดาห์หรืออาจจะมากกว่านี้ ตัวแก่ของมันอาจมีชีวิตยืนยาวได้ประมาณ 4 เดือน เป็นพาหะนำโรคระหว่างมนุษย์

บทความแนะนำ :

Tags: , ,

Leave a Reply