ระบบโครงสร้างของกระดูกของคนมีมากกว่า 200 ชิ้น

April 18 | Posted by admin | สุขภาพ Tags: , ,

โครงร่างแข็งที่อยู่ภายในลำตัวคนประกอบด้วยกระดูก (bone) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อที่ใช้ในการค้ำจุน และเคลื่อนไหวของร่างกาย กระดูกจะประกอบด้วยธาตุแคลเซียมและฟอสฟอรัสเป็นส่วนใหญ่ ภายในกระดูกมีส่วนประกออบของโปรตีนที่ทำให้เกิดความยืดหยุ่น แต่ในสัตว์ที่มีโครงร่างแข็งอยู่ภายนอกลำตัว โครงร่างแข็งจะสร้างสารพวกไคติน (chitin) และโปรตีนเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ

กระดูกของคนมีมากกว่า 200 ชิ้น กระดูกเหล่านี้จะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ตามตำแหน่งที่อยู่ คือ กระดูกแกน (axial skeleton) ซึ่งเป็นกระดูกที่อยู่บริเวณกลางลำตัว อีกกลุ่มเป็น กระดูกรยางค์ (appendicular skelelton) ซึ่งเป็นกระดูกที่ยื่นจากกระดูกแกนออกไป

กระดูกแกน มี 80 ชิ้น ประกอบด้วย กระดูกกะโหลกศีรษะ และกระดูกย่อยๆหลายชิ้นเชื่อมติดต่อกัน กระดูกกะโหลกศีรษะมีลักษณะเป็นโพรง ทำหนาที่ห่อหุ้มและป้องกันการกระทบกระเทือนของสมอง ส่วนต่อมาเป็นกระดูกใบหน้าและกระดูกขากรรไกร ซึ่งมีกระดูกฟันอยู่ด้วย การเคลื่อนไหวของกระดูกขากรรไกรนี้ช่วยให้เราเคี้ยวอาหารได้

กระดูกแกน ที่สำคัญอีกส่วน คือ กระดูกสันหลัง (vertebrate) ซึ่งช่วยค้ำจุนและรองรับน้ำหนักของร่างกาย กระดูกสันหลังเป็นกระดูกที่มีรูปร่างไม่เหมือนกระดูกอื่นๆ ประกอบด้วยกระดูกชิ้นเล็กๆ มีลักษณะเป็นข้อๆ กระดูกแต่ละข้อเชื่อมต่อกันด้วยกล้ามเนื้อและเอ็น ระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อจะมีแผ่นกระดูกอ่อน เรียกว่า หมอนรองกระดูก (intervertebral disc) ทำหน้าที่รองรับและเชื่อมระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อ เพื่อป้องกันการเสียดสีในขณะเคลื่อนไหว

กระดูกสันหลังเริ่มตั้งแต่กระดูกคอ ที่จะต่อจากกะโหลกศีรษะจนถึงกระดูกก้นกบ ภายในมีไขสันหลัง (spinal cord) สอดผ่านกระดูกสันหลังแต่ละชิ้น กระดูกสันหลังแต่ละข้อจะมีจะงอยยื่นออกมาเป็นที่เกาะของกล้ามเนื้อและเอ็น บริเวณกระดูกสันหลังช่วงอกจะมีกระดูกซี่โครงมาเชื่อมต่อ กระดูกสันหลังมีหน้าที่ห่อหุ้มและป้องกันอันตรายแก่อวัยวะภายใน และการเปลี่ยนแปลงปริมาตรของช่องอก

กระดูกซี่โครงทั้งหมดมี 12 คู่ เชื่อมต่อกับกระดูกสันหลังส่วนทรวงอก โดยตอนปลายของกระดูกจะโค้งมาทางด้านหน้า เชื่อมต่อกับกระดูกหน้าอก (sternum) ยกเว้นคู่ที่ 11 และ 12 จะเป็นซี่สั้นๆ ไม่เชื่อมต่อกับกระดูกหน้าอก กระดูกซี่โครงแต่ละซี่ยึดด้วยกล้ามเนื้อยึดซี่โครง ทั้งแถบนอกและแถบใน ซึ่งกล้ามเนื้อทั้งสองชุดนี้จะหดและคลายตัวสลับกันทำให้กระดูกซี่โครงเคลื่อนขึ้น และเคลื่อนลงได้ เกิดการเปลี่ยนแปลงประมาตรภายในช่องอก เป็นผลทำให้อากาศเคลื่อนที่เข้าหรือออกจากปอดได้

กระดูกรยางค์ มีทั้งหมด 126 ชิ้น ประกอบด้วย กระดูกแขน กระดูกขา กระดูกสะบัก กระดูกไหปลาร้า และกระดูกเชิงกราน

กระดูกแขน เป็นกระดูกรูปยาว เริ่มตั้งแต่ไหล่ มีกระดูกสะบักและกระดูกไหปลาร้าซึ่งเป็นฐานของแขน เชื่อมโยงระหว่างกระดูกสันหลังส่วนบนของลำตัวกับกระดูกต้นแขน ซึ่งเป็นกระดูกเพียงชิ้นเดียว ส่วนกระดูกปลายแขนจะเป็นกระดูก 2 ชิ้น คือ กระดูกปลายแขนท่อนใน และกระดูกปลายแขนท่อนนอก ถัดจากกระดูกปลายแขนออกไปจะเป็น กระดูกข้อมือ และกระดูกฝ่ามือ เป็นกระดูกรูปร่างสั้นๆ เป็นชิ้นเล็กๆ เชื่อมต่อกันด้วยข้อต่อ (joint) แบบต่างๆ ทำให้แขนหรือข้อมือ บิดแกว่ง หรือหมุนไปมาได้

กระดูกขา เป็นกระดูกรยางค์ ที่มีรูปร่างยาว มีขนาดใหญ่ เชื่อมโยงกับกระดูกชิงกราน ซึ่งเชื่อมต่อกับกระดูกสันหลังส่วนล่าง กระดูกขาส่วนล่างประกอบด้วยกระดูก 2 ชิ้น ได้แก่ กระดูกหน้าแข้ง และกระดูกน่อง มีความเหนียวและแข็งแรงมาก ช่วยรับน้ำหนักของร่างกาย กระดูกขาแต่ละส่วนเชื่อมต่อด้วยข้อต่อทำให้สามารถงอขาและเคลื่อนไหวได้

กระดูกแต่ละชิ้นภายในจะมีโพรงกระดูก โดยเฉพาะกระดูกท่อนยาวที่แขน ภายในโพรงกระดูกจะมีไขกระดูก (bone marrow) ทำหน้าที่ผลิตเซลล์เม็ดเลือดแดง และเซลล์เม็ดเลือดขาว ด้านนอกของกระดูกจะเป็นเยื่อหุ้มกระดูก (periosteum) ซึ่งประกอบด้วยเซลล์กระดูกและเส้นเลือด เยื่อหุ้มนี้ทำหน้าที่นำเลือดมาหล่อเลี้ยงเซลล์กระดูก และช่วยให้กล้ามเนื้อและเอ็นยึดติดกับกระดูกได้

กระดูกแต่ละชิ้น แต่ละท่อน จะเชื่อมต่อกันด้วยข้อต่อ ซึ่งลักษณะของข้อต่อจะแตกต่างกันไปเฉพาะแห่ง ข้อต่อบางแห่งเชื่อมกระดูก 2 ชิ้น ให้ติดกันแต่เคลื่อนไหวไม่ได้ ซึ่งพบที่บริเวณกะโหลกศีรษะ ข้อต่อบางแห่งเชื่อมกระดูกแล้วทำให้กระดูกเคลื่อนไหวได้เล็กน้อย ได้แก่ ข้อต่อของกระดูกสันหลัง และบางตำแหน่งของข้อต่อเชื่อมกันแล้วช่วยให้กระดูกเคลื่อนไหวได้อิสระทุกทิศทาง ซึ่งพบที่บริเวณข้อต่อไหล่ ข้อต่อบริเวณกระดูกโคนขา กับกระดูกเชิงกราน

บทความแนะนำ :

Tags: , ,

Leave a Reply