สุขภาพ

สัญญาณทางผิวหนังบ่งบอกความเครียดที่ซ่อนเร้น

เมื่อพูดถึงผิวหนัง หลายๆคนคงจะนึกถึงสุขภาพผิวทั่วๆไป เช่น ผดผื่นคัน โรคผิวหนังจากเชื้อรา หรือไม่ก็สิว ฝ้า ริ้วรอยเหี่ยวย่น แต่เชื่อหรือไม่ว่ามีอาการแสดงหลายๆอย่างทางผิวหนังที่สะท้อนให้เห็นถึงสุขภาพจิตบางอย่างที่ซ่อนอยู่ โดยเฉพาะความเครียด ซึ่งเจ้าตัวเองก็อาจไม่รู้ตัว เราเรียกความเครียดชนิดนี้ว่า Subconscious Stress

ลองดู 3 ตัวอย่าโรคผิวหนังที่สัมพันธ์กับความเครียดนะคะ

1 Neurotic / Excoriated Dermatitis ผื่นผิวหนังอักเสบจากการแกะหรือแคะ

หลายคนมักมีพฤติกรรมการแกะสิวหรือผิวหน้าตัวเองโดยไม่รู้ตัว และทำเป็นนิสัยถาวรจนเลิกได้ยาก พฤติกรรมนี้มีตั้งแต่การแกะ แคะ ขุด หรือบีบ บางคนอาจใช้เครื่องมือต่างๆช่วยด้วย เช่น ที่กดสิว กิ๊บดำ เข็ม แหนบ

บริเวณที่ผิวหนังถูกทำร้ายมักจะเป็นอวัยวะที่มือเอื้อมถึง เช่น ใบหน้า หนังศีรษะ แขนท่อนบน ผิวหนังที่โดนแกะหรือบีบจะกลายเป็นแผลเป็นทั้งลึกและตื้น รวมทั้งมีรอยด่างดำและสะเก็ดร่วมด้วย ถ้ายังไม่หยุดพฤติกรรมดังกล่าว อาจก่อให้เกิดแผลเป็นถาวรได้

การรักษา

–   ทายาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน

–   หาสาเหตุความเครียดพร้อมกับหาวิธีผ่อนคลายเพื่อหยุดการแกะผิว

–    ถ้ารุนแรงมาก ควรปรึกษาจิตแพทย์เพื่อหาทางแก้ไข

2 Lichen Simplex Chronicus ผื่นผิวหนังอักเสบชนิดเรื้อรัง

เป็นผื่นผิวหนังอักเสบชนิดเรื้อรัง โดยจะมีผื่นหนาสีน้ำตาลอมแดง มีสะเก็ด และรอยเกา ร่วมกับอาการคันมากจนไม่สามารถหยุดเกาได้ เชื่อกันว่าความเครียดเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่มีผลต่อโรค เพราะยิ่งเครียดมากก็ยิ่งเกามาก ผื่นจะตอบสนองต่อการเกาโดยการหนาตัวขึ้น สีคล้ำมากขึ้น ทำให้ดูไม่น่ามอง บริเวณที่พบมาก ได้แก่ ต้นคอ หลังเท้า อวัยวะเพศ (แคมใหญ่ หัวเหน่า ลูกอัณฑะ)

การรักษา

–   ทายาแก้คันประเภทสเตียรอยด์

–   คลายเครียด

–   หยุดเกา (ทำยาก แต่ต้องพยายาม)

3 Trichotillomania ผมร่วงจากการอยากดึงหรือถอนผมอย่างบังคับใจไม่ได้

ผู้ป่วยจะมาพบแพทย์ด้วยอาการผมร่วงเป็นหย่อมๆโดยไม่มีอาการคัน จากการตรวจร่างกายจะพบว่าผิวหนังบริเวณนั้นปกติดี ไม่มีแผล ไม่มีขุยหรือสะเก็ด แต่ผมจะร่วงหายไปเป็นหย่อมๆ ขอบเขตชัดเจน บางครั้งอาจพบโนผมหักเป็นตอสั้นๆ

ความจริงแล้วโรคนี้มีผลมาจากการดึงทึ้งผมตัวเองจนผมร่วงเป็นหย่อม ซึ่งอาจวินิจฉัยไม่ได้จากการตรวจครั้งแรก แต่ต้องอาศัยการซักประวัติจากผู้ป่วยและคนรอบข้างร่วมด้วย บางครั้งการรักษาก็ทำได้ยาก ถ้าผู้ป่วยไม่ยอมรับว่าตัวเองเครียด หรือในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นเด็กแล้วผู้ปกครองไม่เชื่อว่าลูกดึงผมตัวเอง ยิ่งยากต่อการรักษาเพราะไม่ได้รับความร่วมมือ

การรักษา คือ หยุดดึงผม แล้วผมจะงอกออกาใหม่อย่างปกติโดยไม่ต้องทายาหรือกินยาใดๆ และควรหาสาเหตุความเครียดเพื่อบำบัดจิตใจ

บางครั้งผิวหนังก็เป็นหน้าต่างของจิตใจได้เหมือนกัน อย่าลืมหมั่นดูแลทั้งสุขภาพจิตและสุขภาพกายไปพร้อมๆกันด้วยนะคะ

Leave a Reply