การศึกษา

เอกลักษณ์เครื่องแต่งกายโนรา

เสน่ห์ที่สร้างความสวยงามอย่างเป็นเอกลักษณ์ของโนรา คือ เครื่องแต่งกาย ความโดดเด่นของเครื่องแต่งกายที่มีสีสัน และสะท้อนเครื่องแต่งกายของกษัตริย์โบราณ แห่งอาณาจักรศรีวิชัยต่อเนื่องมายังอาณาจักรตามพรลิงค์นั้น บ่งบอกความสำคัญที่เชื่อมโยงจากตำนานซึ่งกล่าวขานว่า ท้าวทศวงศ์พระราชทานเครื่องต้นอย่างกษัตริย์ให้พระเทพสิงหร พระยาสายฟ้าฟาดพระราชทานเครื่องต้นสำหรับเป็นเครื่องแต่งกายโนราให้เป็นขุนศรีสัทธา หรือพระนาสายฟ้าฟาดเปลื้องเครื่องทรงและถอดมงกุฎให้เท้าเทพสิงหร (อจิตกุมาร) สำหรับใช้รำโนรา เครื่องแต่งกายโนราจึงมีเครื่องยอดสำหรับสวมศีรษะ เครื่องลูกปัด สนับเพลา หางหงส์ พร้อมไปด้วยความวิจิตรงดงามเครื่องแต่งกายโนรา

เครื่องแต่งกายโนรา สำหรับโนราใหญ่ หรือครูโนรา หรือนายโรง หรือหัวหน้าคณะ ประกอบด้วย เทริดเครื่องลูกปัดที่ร้อยเป็นแถบ เป็นแผง และเป็นสวนประกอบของเครื่องประดับกายโนรา เครื่องแต่งกายโนรามีสายสังวาล ปีกนกแอ่น (ปีกเหน่ง) ปางหงส์ (ปีก) ปั้นเหน่ง ทับทรวง ประจำยาม หัวบ่า (ผ้าร้อยลูกปัดสำหรับประดับบ่า) ปิ้งคอ ปิ้งโพก ผ้านุ่ง ผ้าห้อย หน้าผ้า (ชายไหว) พานอก เหน็บเพลา (สนับเพลา-กางเกง) ผ้าหน้าเพลา กำไลต้นแขน – ปลายแขน กำไลมือ กำไลเท้า และเล็บ (ใช้สวมนิ้วมือข้างละ 4 นิ้ว เว้นนิ้วหัวแม่มือ) สำหรับตัวแสดงอื่นๆ มีหน้าพราน ที่ขุดแต่งจากไม้ แต่งหน้าอย่างหน้ากาก ทาสีแดงเข้ม เขียนคิ้ว หนวด และลูกตา ส่วนบนติดผ้าหรือไหมพรมเพื่อแทนสีผม มีเส้นยางพาราสำหรับใช้รัดหน้าพรานเข้ากับศีรษะของศิลปินนักแสดง บางคณะมีหน้ากากทาสี (ตัวแสดง)

ที่มา : วัฒนธรรมปลายด้ามขวาน วารสารรายสามเดือน ปีที่ 53 ฉบับที่ 1 มกราคม – มีนาคม 2557