การศึกษา

สืบสานวัฒนธรรมเพลงร้องพื้นบ้าน

เพลงร้องพื้นบ้าน เป็นเพลงที่มีจุดเด่นที่ความเรียบง่าย ตรงไป ตรงมา เป็นภาษาชาวบ้าน และมักมีเนื้อหาสาระที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตประจำวัน ซึ่งในอดีตถือว่า เพลงร้องพื้นบ้าน เป็นเครื่องมือบอกเล่าเรื่องราวต่างๆ และสะท้อนถึงประวัติศาสตร์ชุมชน ถ่ายทอดความรู้สึกนึกคิด และสะท้อนภาพลักษณ์ทางสังคมในแต่ละช่วงสมัยได้เป็นอย่างดีอีกด้วยเพลงร้องพื้นบ้าน

เพลงร้องพื้นบ้าน มักจะถูกจดจำ และร้อง บอกต่อๆกันมาเป็นทอดๆ ซึ่งในแต่ละท้องถิ่นก็อาจจะมีความแตกต่างกันไปตามภาษาของท้องถิ่นนั้นๆ ซึ่งมีทั้งเพลงร้องเล่นที่ช่วยในการฝึกสมอง และให้หยอกล้อเล่นกันอย่าง

“จ้ำจี้มะเขือเปราะ           กะเทาะหน้าแว่น

พายเรืออกแอ่น             กระแท่นต้นกุ่ม

สาวสาวหนุ่มหนุ่ม           อาบน้ำท่าไหน

อาบน้ำท่าวัด                   เอาแป้งที่ไหนผัด

เอากระจกที่ไหนส่อง      เยี่ยมๆ มองๆ นกขุนทองร้องวู้”

หรือที่คนภาคเหนือมักร้องว่า

“มะเปิ้มใบพลู          คนใดมาจู          เอากูออกก่อน”

รวมไปถึงเพลงรีรีข้าวสาร ซึ่งเป็นการแสดงออกถึงการเรียนรู้ความเป็นเจ้าบทเจ้ากลอน และนอกจากนี้เพลงร้องพื้นบ้านก็ยังรวมไปถึงเพลงกล่อมเด็ก หรือกล่อมลูก ที่ร้องให้เด็กฟังเพื่อให้เด็กหลับได้อย่างอบอุ่น และมีความสุข เช่น เพลงเห่กล่อม เพลงชาน้อง เพลงร้องเรือ เป็นต้น

แต่ก็เป็นที่น่าเสียดายเป็นอย่างมากที่บทเพลงเหล่านี้กำลังจะเลือนหายไปจากสังคมไทยเรา เด็กรุ่นใหม่หลายคนแทบจะไม่รู้จักและไม่เคยได้ยินเลยด้วยซ้ำ เราจึงอยากให้ทุกคนช่วยกันสืบสานวัฒนธรรมเหล่านี้อย่าให้เลือนหายไป

“วัดเอ๋ยวัดโบสถ์               ปลูกข้าวโพดสาลี

ยามลูกเขยตกยาก          แม่ยายก็พาลูกสาวหนี

ต้นข้าวโพดสาลี               ป่านฉะนี้จะโรยรา”