สุขภาพ

เหาวงจรชีวิตของเหาและอันตรายต่อสุขภาพ

เหา จัดเป็นแมลงที่มีขนาดเล็ก มีขนาดยาวประมาณ 1-4 มิลลิเมตร ตัวแบน (flat body) มีหนวด 2 เส้น มีขา 3 คู่ ซึ่งมีลักษณะพิเศษ ที่ใช้เกาะผมหรือขนได้ดี โดยมีเล็บ (claw) ไว้ยึดเส้นผมและขน ปากเป็นแบบเจาะดูด เหาทั้งที่อยู่ในระยะตัวอ่อน และตัวแก่ต่างก็ต้องดูดกินเลือด และน้ำเหลืองเป็นอาหาร เหาจะต้องอาศัยอยู่บนตัวโฮสต์ตลอดเวลา ไม่ว่าจะในระยะใดของวงจรชีวิตก็ตาม เหาเป็นปรสิตภายนอกร่างกาย (ectoparasite) ที่ต้องการโฮสต์เฉพาะตัว ถ้าเมื่อใดที่มันจะต้องอยู่นอกโฮสต์จะมีชีวิตอยู่ได้ไม่นานก็จะตาย เหาสามารถผสมพันธุ์ได้ตลอดเวลา เหาเป็นพาหะนำโรคไทฟัส (thiphus) โรคไข้เทรนซ์ (trench fever) และโรคไข้กลับ (relapsing fever)

วงจรชีวิตของเหา

วงจรชีวิตของเหาแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะเป็นไข่ ระยะเป็นตัวอ่อน และระยะตัวแก่ มีวงจรชีวิตที่สมบูรณ์ เมื่ออยู่ในสภาวะเหมาะสมนานประมาณ 18 วัน เหาตัวเมียที่ผ่านการผสมพันธุ์แล้วจะวางไข่ภายใน 18-48 ชั่วโมง และวางไข่วันละปริมาณ 8-10 ฟองจนกระทั่งได้ไข่จำนวน 50-100 ฟอง

ระยะเป็นไข่ ไข่เหาจะฝาเปิดและมีลักษณะกาวเหนียว ติดแน่นอยู่ที่ขน หรือเส้นผมอยู่ใกล้หนังศีรษะ มีสีขาวยาวประมาณ 0.8 มิลลิเมตร ในเวลาประมาณ 1 สัปดาห์ ไข่เหาจะฟักตัวออกมาเป็นตัวอ่อน

ระยะตัวอ่อน ตัวอ่อนของเหาจะมีการลอกคราบ 3 ครั้ง จนกลายเป็นตัวแก่ อาจใช้เวลาประมาณ 1 สัปดาห์

ระยะตัวแก่ ตัวแก่ของเหามีขนาดยาวประมาณ 1-2 มิลลิเมตร ตัวผู้จะมีขนาดเล็กกว่าตัวเมียเล็กน้อย เป็นแมลงที่ไม่มีปีก มีหนวดหนาและสั้นเป็นปล้องๆ ประมาณ 3-5 ปล้อง ตามีขนาดเล็ก ททรวงอกแบ่งออกเป็นปล้องๆ ไม่ชัดเจน ลำตัวแบ่งออกเป็น 6 ปล้อง ปลายขามีเล็บที่ใช้เกาะติดแน่นกับเส้นผมและขน มักอาศัยอยู่บนหนังศีรษะ และหลังใบหู

ความสำคัญของเหาต่อสุขภาพอนามัย

เนื่องจากเหามีมนุษย์เป็นโฮสต์ที่สำคัญ และมันจะกัดและดูดเลือดหรือน้ำเหลืองของคนเป็นอาหาร จึงอาจทำให้เกิดความระคายเคือง และคัน เกิดความรำคาญหรืออาจทำให้เกิดผื่นคันร่วมด้วยการติดเชื้ออักเสบ และนอกจากนี้อาจเป็นพาหะของโรคติดต่อบางชนิด เช่น โรคไทฟัส โรคทรานซ์ โรคไข้กลับ ฯลฯ

Leave a Reply