สิ่งแวดล้อม

แหล่งกำเนิดของทะเลสาบและแหล่งน้ำนิ่ง

1.  ทะเลสาบที่เกิดขึ้นจากการเคลื่อนไหวของเปลือกโลก (tectonic basin) เช่น แผ่นดินไหว ทำให้เกิดรอยแยก ต่อมามีน้ำขัง ขบวนการนี้เรียกว่า faulting ได้แก่ ทะเลสาบทาโฮ (Tahoe) ในคาลิฟอร์เนีย ทะเลสาบไบกัลป์ (Baikal) ในไซบีเรีย ซึ่งเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุด

2.  ทะเลสาบที่เกิดจากการระเบิดของปล่องภูเขาไฟ (Volcannic basin) ทะเลสาบแบบนี้ไม่มีทางไหลข้าวของน้ำ น้ำในที่นี้ได้มาจากฝนตกหรือหิมะละลาย พบในฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย มาก

3.  ทะเลสาบเกิดจากปฏิกิริยาของน้ำแข็ง (Glacial lake) ทะเลสาบหลายแห่งในทวีปอเมริกาและทวีปยุโรปมีแหล่งกำเนิดแบบนี้ โดยเกิดจากปฏิกิริยาของน้ำแข็งในสมัย พลีสโทซีน (Pleistocene) นอกจากนี้เวลาน้ำแข็งละลายยังพัดเอาเศษกรวดหินที่ทับถมอยู่ไปด้วย

กลุ่มทะเลสาบ (Kettle) เป็นทะเลสาบเล็กๆจำนวนมากอยู่ใกล้กัน เกิดจากการละลายของน้ำแข็งที่เคยฝังอยู่ในโลกสมัยน้ำแข็งปกคลุม เช่น Great take ในมิชิแกน เป็นตัวอย่างของทะเลสาบที่เกิดจากการละลายของน้ำแข็ง (glacial take)

4.  ทะเลสาบที่เกิดจากการละลายของการกัดเซาะของพื้นที่ที่ละลายน้ำได้ (Solution basin) เกิดบริเวณที่พื้นเป็นหินปูน รอยลึกเหล่านี้เกิดโดยน้ำที่ขังอยู่บริเวณผิวหน้าละลายหินปูนออกมา

5.  แหล่งน้ำเกิดจากลม (Basin of wind origin) ในที่แห้งแล้ง เมื่ออนุภาคเล็กๆและเบาของดิน เช่น clay, sand ถูกลมพัดพาไป การเคลื่อนย้ายของอนุภาคดินเหล่านี้ออกไปจากที่ที่เคยมีอยู่ทำให้เกิดเป็นแหล่งสะสมน้ำหรือทะเลสาบ

6.  แหล่งน้ำที่เกิดจากปฏิกิริยาของคลื่นและกระแสน้ำของลำธาร (Basin formed by Stream action) ซึ่งอาจทำให้เกิดการตกตะกอนทับถมกันของอนุภาคต่างๆที่แขวนลอยอยู่ในน้ำเมื่อกระแสน้ำช้าลงเนื่องจากลำธารเดิมเชื่อมต่อกับลำธารอื่นที่ใหญ่กว่าหรือลำธารคดเคี้ยวมาก เช่น Ox-bow lake หรือ Plunge basin ซึ่งเกิดจากน้ำตกจากหน้าผาทำให้เกิดแอ่งน้ำลึกใต้หน้าผา เมื่อลำธารเดิมหายไปจะเป็นแอ่งน้ำ

7.  แหล่งน้ำที่เกิดขึ้นเมื่อชิ้นส่วนใหญ่ๆ เช่น หิน ดิน ตกลงมาจากเนินเขา และอุดกั้นลำธาร (Basin result from Landslide) พบในแถบเทือกเขาแอลป์มาก

8.  แหล่งน้ำที่เกิดเมื่อคลื่นพัดพาเอาตะกอนต่างๆมาทับถมกันตามชายฝั่ง (Lake Developed from shorelive action) ซึ่งมีแนวฝั่งไม่เสมอกันจึงเกิดเป็นแอ่งน้ำขึ้น

9.  แหล่งน้ำที่เกิดจากบทบาทของสิ่งมีชีวิต (Lake of Organic origin) เช่น เกิดจากตัวบีเวอร์ รวมทั้งเขื่อนที่คนทำเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าด้วย ลักษณะของแอ่งน้ำเหล่านี้ต่างไปจากที่เกิดตามธรรมชาติ

นอกจากนี้ยังมีแหล่งน้ำและทะเลสาบอีกหลายแห่งที่ยังไม่ทราบจุดกำเนิดที่แน่นอน

Leave a Reply