สิ่งแวดล้อม

การจำแนกสิ่งมีชีวิต และความแตกต่างระหว่างโพรคาริโอตและยูคาริโอต

แต่เดิมการจำแนกสิ่งมีชีวิตแบ่งเป็นพืชและสัตว์ ซึ่งมีลักษณะที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน คือ

  1. เซลล์พืชมีผนังเซลล์ที่แข็งแรง คงรูปร่าง แต่เซลล์สัตว์มีความยืดหยุ่นได้ เพราะมีเยื่อหุ้มเซลล์
  2. พืชไม่มีการเคลื่อนที่ที่รวดเร็ว แต่สัตว์ส่วนใหญ่สามารถเคลื่อนที่อย่างรวดเร็วได้
  3. พืชเท่านั้นที่มีคลอโรฟิลล์ จึงสามารถเกิดกระบวนการสังเคราะห์แสงเพื่อสร้างอาหารประเภทคาร์โบไฮเดตรจากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และน้ำ ในสภาพที่มีแสงสว่างได้ แต่สัตว์ไม่สามารถสังเคราะห์อาหารได้ ต้องอาศัยพลังงานจากสารอินทรีย์ที่พืชสร้างขึ้น
  4. พืชเก็บสะสมอาหารไว้ในรูปของแป้ง แต่สัตว์เก็บไว้ในรูปไกลโคเจนและไขมัน

จากการศึกษาพบว่าจุลินทรีย์บางชนิดมีลักษณะคล้ายพืช บางชนิดลักษณะคล้ายสัตว์ และบางชนิดมีลักษณะคล้ายทั้งพืชและสัตว์ จึงไม่สามารถจัดจำแนกให้แน่นอนได้

ต่อมา เฮกเกล (E.H. Haeckel) นักสัตววิทยาชาวเยอรมัน ได้จัดตั้งอาณาจักรใหม่คือ อาณาจักรโพรทิสตา (Protista) ซึ่งมีลักษณะเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวหรือหลายเซลล์ที่ไม่มีการเรียงตัวของเซลล์ที่แน่นอน และไม่มีการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ไปเป็นเนื้อเยื่อ หรืออวัยวะที่ทำหน้าที่เฉพาะ สิ่งมีชีวิตในอาณาจักรนี้ ได้แก่ แบคทีเรีย สาหร่าย รา และโพรโทซัว

จากการศึกษาต่อมา พบว่าอาจแบ่ง โพรทิสต์ เหล่านี้ออกเป็น 2 พวก ตามลักษณะของเซลล์คือ

  1. พวกโพรคาริโอต (Procaryote) หรือโพรคาริโอติกเซลล์ (Procaryotic cell) ซึ่งมีลักษณะสำคัญ คือ นิวเคลียสไม่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส (nuclear membrane) จุลินทรีย์เหล่านี้ ได้แก่ แบคทีเรียและสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน ซึ่งปัจจุบันจัดสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินเป็นแบคทีเรียที่เรียกว่า ไซแอโนแบคทีเรีย (Cyanobacteria)
  2. พวกยูคาริโอต (Eucaryote) หรือยูคาริโอติกเซลล์ (Eucaryotic cell) มีลักษณะสำคัญ คือ นอวเคลียสมีเยื่อหุ้มนิวเคลียส มีการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส (mitotic cell) จุลินทรีย์เหล่านี้ได้แก่ โพรโทซัว รา และสาหร่าย (ยกเว้นสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน)

ความแตกต่างระหว่างโพรคาริโอติกเซลล์กับยูคาริโอติกเซลล์

ลักษณะสำคัญ โพรคาริโอติกเซลล์ ยูคาริโอติกเซลล์
1. กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่พบ แบคทีเรีย สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน สาหร่าย รา โพรโทซัว พืช สัตว์
2. ขนาดของสิ่งมีชีวิต 1-2 x 1-4 ไมโครเมตร หรือต่ำกว่า มีความกว้างมากกว่า
3.โครงสร้างของนิวเคลียส
– เยื่อหุ้มนิวเคลียส ไม่มี มี
– ลักษณะโครโมโซม วงกลม เป็นเส้น
– จำนวนโครโมโซม 1 1 หรือมากว่า 1
– โปรตีนที่โครโมโซม ไม่มีฮิสโทน มีฮิสโทน
– นิวคลีโอลัส ไม่มี มี
4.โครงสร้างของไซโทรพลาซึม
– ก๊าซแวคิวโอล มี ไม่มี
– มีโซโซม มี ไม่มี
– ไรโบโซม 70s กระจายในไซโทพลาซึม 80s ในไซโทพลาซึม
70s ในไมโทคอนเดรียและคลอโรพลาสต์
-ไมโทคอนเดรีย ไม่มี มี
– คลอโรพลาสต์ ไม่มี มีในเซลล์พืช
– โกลจิบอดี ไม่มี มี
– ร่างแหเอนโดพลาซึม ไม่มี มี
5.โครงสร้างของเยื่อหุ้มเซลล์
– ประกอบด้วยสเตอรอล โดยมากไม่มี มี
– มีส่วนเกี่ยวข้องกับกระบวนการหายใจและการสังเคราะห์แสง มี ไม่มี
6.โครงสร้างของผนังเซลล์ เพปติโดไกลแคน พืชและสาหร่ายเป็นเซลลูโลส ราเป็นไคทิน
7. โครงสร้างในการเคลื่อนที่ ไฟบริลอย่างง่าย ประกอบด้วยแฟลกเจลลิน ประกอบด้วยไมโครทิวบูล แบบ “9+2”
– เท้าเทียม ไม่มี มีในบางพวก
8. กลไกกระบวนการเมแทบอลิซึม มีแตกต่างกันหลายแบบโดยเฉพาะที่ได้พลังงานแบบไม่ใช้ออกซิเจน ใช้กระบวนการไกลโคลิซิสในการสร้างพลังงานแบบไม่ใช้ออกซิเจน
9. อัตราส่วนของเบสใน DNA (mol % G+C) 28-73 ประมาณ 40

Leave a Reply