สุขภาพ

การแบ่งระยะเวลาการเกิดโรคชนิดหนึ่งๆ

การเกิดโรคใดโรคหนึ่งในคน อาจแบ่งเป็นระยะต่างๆได้ 4 ระยะ ซึ่งการแบ่งระยะต่างๆนี้ สามารถนำไปประยุกต์ในการป้องกันในระยะต่างๆได้

1. ระยะที่มีความไวต่อการเกิดโรค (Stage of susceptibility) เป็นระยะที่โรคยังไม่เกิดขึ้น แต่พร้อมที่จะเกิดโรค เมื่อมีปัจจัยมาส่งเสริมต่อการเกิดโรค เช่น คนที่มีความเครียด มีโอกาสเป็นโรคจิตและโรคประสาท และมีโอกาสติดโรคได้ง่าย คนที่รับประทานอาหารที่มีไขมันสูง มีโอกาสเป็นโรคหัวใจโคโรนารี ได้มากกว่าคนที่รับประทานอาหารธรรมดา

2. ระยะก่อนมีอาการของโรค (Presymtomatic stage) เป็นระยะที่ไม่ปรากฏอาการของโรค แต่สิ่งที่ทำให้เกิดโรคเข้าสู่ร่างกายแล้ว ระยะนี้เริ่มตั้งแต่สิ่งที่ทำให้เกิดโรคเข้าสู่ร่างกาย มีการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อและชีวเคมีของร่างกาย หากตรวจร่างกายในระยะนี้มักพบความผิดปกติ ซึ่งจะทำให้รักษาโรคได้ตั้งแต่แรก เช่น การเอกซเรย์ค้นหาผู้ป่วยที่เป็นวัณโรคปอด การตรวจเลือดเพื่อหาผู้ป่วยเป็นไข้มาลาเรีย การตรวจ pap smear เพื่อหามะเร็งปากมกลูกเป็นต้น

3. ระยะที่มีอาการของโรค (stage of clinical disease) ผู้ป่วยจะแสดงอาการของโรคให้เห็น ซึ่งขึ้นอยู่กับโรคแต่ละชนิด

4. ระยะที่มีความพิการของโรค (stage of disability) ระยะนี้เป็นระยะหลังจากมีอาการของโรคเกิดขึ้นแล้ว โรคบางโรคอาจหายได้เอง หรือต้องการรักษา แม้จะรับการรักษาให้หายจากโรค แล้วแต่มีจำนวนไม่น้อยที่มีความพิการเกิดขึ้น ความพิการอาจเกิดขึ้นช่วงสั้นหรือยาวก็ได้ เช่น โรคเรื้อน เมื่อหายแล้วอาจมีความพิการหลงเหลืออยู่ เช่น นิ้วงอหยิบจับอะไรไม่ได้ โปลิโอหายแล้วแต่ขาลีบเดินไม่ได้ เป็นต้น

Leave a Reply