ความปลอดภัย

ความหมายของเครื่องมือกลและการแบ่งประเภทเครื่องมือกลตามลักษณะการใช้งาน

เครื่องมือกล (Machine Tools) หมายถึง เครื่องมือที่ทำงานโดยอาศัยพลังงานไฟฟ้า เครื่องยนต์ และต้นกำลังอื่นๆ ปกติจะมีขนาดใหญ่ มีน้ำหนักไม่มาก ไม่สามารถเคลื่อนย้ายไปได้ด้วยมือ เครื่องมือกลจะใช้สำหรับงานเปลี่ยนแปรรูปวัสดุด้วยการเฉือน กัด ขัด หรืออัดขึ้นรูป มีการนำไปใช้งานมากในโรงงานแปรรูปไม้ โรงงานซ่อมสร้างเครื่องจักร และโรงกลึงทั่วไป เครื่องมือกลสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท ใหญ่ๆ ดังนี้

1. เครื่องมือกลที่ใช้ในงานโลหะ หมายถึง เครื่องมือกลที่ออกแบบมาสำหรับใช้งานโลหะโดยเฉพาะเพื่อเปลี่ยนหรือแปรรูปโลหะด้วยการตัด เจาะ กระแทก อัด  ขัดหรือกัด เครื่องมือกลที่ใช้ในงานโลหะมีมากกว่า 200 ชนิด แต่สามารถจำแนกตาม The National Machine Tool Builders Association ออกเป็น 5 กลุ่มใหญ่ คือ

–          กลุ่มทำงานหมุนรอบตัวเอง ส่วนมีดจะถูกยึดอยู่กับที่ เศษโลหะที่ได้จะเป็นชิ้นหรือเส้นขนาดใหญ่ เช่น เครื่องกลึง (Lathes)

–          กลุ่มทำงานเจาะหรือคว้านรู ชิ้นงานจะถูกยึดแน่นกับที่ ดอกสว่านหรือมีดตัดจะหมุนรอบตัวเอง เศษโลหะที่ได้จะเป็นชิ้นหรือเส้นแต่ขนาดเล็กกว่าเศษโลหะที่ได้จากกลุ่มทำงานหมุนรอบตังเอง เช่น สว่านเจาะแบบแท่น (Drill Press) และเครื่องคว้าน (Boring Mills) เป็นต้น

–          กลุ่มทำงานกัด ชิ้นงานจะถูกยึดแน่นแล้วเคลื่อนที่เข้าหามีดกัดหรือใบเลื่อยซึ่งกำลังหมุน เศษโลหะที่ได้จะมีขนาดเล็กหรือเป็นผง เช่น เครื่องกัด (Milling Machines) เลื่อยวงเดือน (Circular Saws) และเลื่อยสายพาน (Band Saws) เป็นต้น

–          กลุ่มทำงานไส ทำงานคล้ายกับการไสไม้ กรณีที่ชิ้นงานเคลื่อนที่ไปมาแต่มีดตัดอยู่กับที่ เรียกว่า เครื่องไสแนวนอน หรือเครื่องไสช่วงยาว (Planer) ในทางกลับกัน ถ้าชิ้นงานอยู่กับที่ แต่มีดตัดเคลื่อนที่ไปมาเรียกว่า เครื่องไสช่วงสั้น (Shaper)

–          กลุ่มทำงานขัดหรือเจียระไน ชิ้นงานจะถูกเปลี่ยนขนาดหรือรูปร่างจากการสัมผัสกับส่วนที่หมุนของเครื่องเจียระไน เศษโลหะที่ได้จะมีขนาดเล็กหรือเป็นผง เครื่องเจียระไนที่ทำงานโดยใช้ส่วนที่แบนหรือด้านหน้า เรียกว่า จานหินเจียระไน (Abrasive Disks) แต่ถ้าทำงานโดยใช้สันหรือขอบ เรียกว่า ล้อหินเจียระไน (Abrasive Wheels)

นอกจากนี้ ยังมีเครื่องมือกลบางชนิดที่มีการแยกออกมาจาก 5 กลุ่มที่กล่าวมาแล้ว เช่น เครื่องปั้มโลหะ และมีเครื่องมือกลบางแบบที่มีการทำงานแบบผสมกัน 2-3 กลุ่ม เช่น ทำงานกัด และเจียระไนอยู่ในเครื่องเดียวกัน จึงแยกออกมาชัดเจนไม่ได้

2. เครื่องมือกลที่ใช้ในงานไม้ หมายถึง เครื่องมือกลที่ออกแบบมาสำหรับใช้กับงานไม้โดยเฉพาะ เพื่อเปลี่ยนหรือแปรรูปไม้ด้วยการตัด เจาะ ขัด หรือเจียระไน เครื่องมือกลที่ใช้ในงานไม้มีมากมายหลายชนิด บางชนิดจะเหมือนกับเครื่องมือกลที่ใช้ในงานโลหะ ทั้งชื่อที่เรียกและลักษณะการทำงาน เช่น เครื่องกลึง เลื่อยวงเดือน เลื่อยสายพาน สว่านเจาะแบบแท่น แต่บางชนิดมีชื่อเรียกเหมือนกันแต่การทำงานแตกต่างกัน เป็นต้น

Leave a Reply