สิ่งแวดล้อม

ชนิดของตัวอย่างน้ำตามการเลือกสุ่มเก็บตัวอย่างที่เหมาะสม

ตัวอย่างน้ำ สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ชนิด ดังนี้

1.  ตัวอย่างเฉพาะ (spot sample หรือ catch samples หรือ grab samples หรือ snap sample) หมายถึง ตัวอย่างน้ำที่เก็บ ณ จุดเก็บตัวอย่าง ความลึก และเวลาหนึ่งๆที่กำหนดไว้ ตัวอย่างที่ได้จะเป็นตัวแทนขององค์ประกอบของน้ำ ณ จุดนั้น เวลานั้นเท่านั้น แต่ถ้าทราบว่าองค์ประกอบประกอบของน้ำนั้นค่อนข้างคงที่ เราก็อาจจะอนุมานได้ว่าตัวอย่างที่เราเก็บมานั้นเป็นตัวแทนของน้ำทั้งหมดบริเวณนั้น ปกติตัวอย่างน้ำที่เก็บเพียงพอสำหรับการนำไปวิเคราะห์หาค่าพารามิเตอร์ต่างๆในห้องปฏิบัติการ แต่หากอุปกรณ์เก็บตัวอย่างน้ำมีขนาดเล็ก และต้องวิเคราะห์หลายพารามิเตอร์ก็สามารถเก็บตัวอย่าง 2 ครั้ง แล้วนำมาผสมกันเพื่อให้พอต่อการวิเคราะห์ การเก็บตัวอย่างแบบนี้เหมาะสำหรับแหล่งน้ำที่มีคุณสมบัติไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก หรือสำหรับน้ำทิ้งที่ไม่ได้ไหลแบบต่อเนื่อง

2.  Composite samples เป็นตัวอย่างที่ได้จากการผสมของตัวอย่างเฉพาะที่เก็บต่างเวลา หรือต่างจุดเก็บตัวอย่าง วิธีนี้มีข้อดีตรงที่ลดจำนวนตัวอย่างที่จะนำมาวิเคราะห์ อันมีผลถึงต้นทุนและเวลาที่ใช้ด้วย แต่มีข้อเสียคือ ต้องใช้เวลาในการเก็บตัวอย่างน้ำนาน ถ้าจำเป็นต้องรักษาสภาพตัวอย่างให้ดำเนินการแต่ละตัวอย่าง ไม่ควรรักษาสภาพตัวอย่างหลังจากที่ตัวอย่างผสมกันแล้วการเก็บตัวอย่างแบบนี้ไม่เหมาะกับพารามิเตอร์ที่เปลี่ยนแปลงได้ง่าย เช่น แก๊สที่ละลายน้ำ พีเอช

3.  Integrated samples ในการเก็บตัวอย่างน้ำบางครั้งองค์ประกอบที่มีอยู่ในน้ำผันแปรตามความกว้าง หรือความลึกของแหล่งน้ำ การเก็บตัวอย่าง ณ จุดเก็บตัวอย่างหนึ่งๆตามความกว้างหรือความลึกของแหล่งน้ำในเวลาเดียวกันหรือเวลาใกล้เคียงกันมากที่สุดแล้วนำมาผสมกัน ก็จะได้ตัวอย่างน้ำที่เป็นตัวแทนของมวลน้ำ ณ บริเวณนั้นๆ การเก็บตัวอย่างแบบนี้ใช้สำหรับการควบคุมน้ำทิ้ง การเก็บตัวอย่างในทะเลสาบ หรืออ่างเก็บน้ำ ทั้งแบบธรรมชาติหรือมนุษย์สร้างขึ้นไม่ควรเก็บตัวอย่างแบบนี้ ไม่ว่าจะตามความลึก หรือตามแนวราบ แต่ควรเก็บตัวอย่างและวิเคราะห์ทีละครั้ง ทั้งนี้เพราะว่า คุณภาพน้ำ ณ จุดต่างๆของแหล่งน้ำประเภทนี้แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

4.  In-situ measurements มีหลายพารามิเตอร์ต้องทำการตรวจวัด ณ จุดเก็บตัวอย่างเนื่องจากมีการผันแปรตามเวลา ตัวแปรที่ทำการวัด ณ จุดเก็บตัวอย่างได้แก่ ความเค็ม อุณหภูมิ ความโปร่งใส การนำไฟฟ้า ความขุ่น และออกซิเจนละลาย

Leave a Reply