สิ่งแวดล้อม

ชั้นบรรยากาศโลกและการแบ่งชั้นบรรยากาศ

บรรยากาศโลก ประกอบด้วยส่วนผสมของก๊าซต่างๆ ไอน้ำ สารแขวนลอย ในรูปของแข็งและของเหลว และผิวโลกจะถูกปกคลุมด้วยชั้นของกาซผสม ที่ประกอบด้วยไนโตรเจน และออกซอเจนเป็นหลัก ชั้นของก๊าซผสมนี้ เรียกว่า บรรยากาศ (Atmosphere) โดยสามารถแบ่งบรรยากาศได้ 3 วิธี คือ

1. แบ่งตามอุณหภูมิ (The Temperature – Related Regions)

โทรโพสเฟียร์ (Troposphere) เป็นชั้นที่อยู่ติดกับผิวโลก มีความสูงเฉลี่ยจากผิวดินประมาณ 10-12 กิโลเมตร ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติเช่น เมฆ ฝน หิมะ พายุ ฟ้าแลบ เกิดขึ้นที่ชั้นนี้ อุณหภูมิที่ชั้นนี้จะลดลงตามระดับความสูงที่เพิ่มขึ้น อัตราการเปลี่ยนอุณหภูมิตามระดับความสูง เรียกว่า Lapse Rate

– สเตรโตสเฟียร์ (Stratosphere) อยู่สูงจากชั้น Troposphere จนถึงระยะ 50 กิโลเมตร จากผิวโลก เป็นที่สะสมของโอโซน (O3) ที่ระดับ 19-34 กิโลเมตร จากผิวโลก โอโซนจะดูดกลืนรังสี UV ทำให้ชั้นนี้อุณหภูมิจะเพิ่มขึ้นตามความสูง ซึ่งเป็นลักษณะของ Lapse Rate ในชั้นนี้

– เมโซสเฟียร์ (Mesosphere) อยู่ถัดจากชั้น Stratosphere จนถึงระดับความสูง 50-80 กิโลเมตรจากพื้นโลก อุณหภูมิของชั้นนี้จะลดลงตามระดับความสูงและในตอนบนของชั้นนี้จะมีระดับอุณหภูมิต่ำที่สุดในบรรยากาศชั้นต่างๆ ประมาณ -100 องศาเซลเซียส

– เทอร์โมสเฟียร์ (Themosphere) อยู่ถัดจากชั้น Mesosphere จนถึงความสูงประมาณ 800 กิโลเมตร จากพื้นโลก อุณหภูมิของชั้นนี้จะเพิ่มตามระดับความสูง ที่ความสูงเกินกว่า 300 กิโลเมตร อุณหภูมิจะสูงเกินกว่า 1000 องศาเซลเซียส และปฏิกิริยาจากรังสีของดวงอาทิตย์ทำให้ก๊าซต่างๆแตกตัวเป็น อิออน เรียกว่า Ionosphere

2. แบ่งตามส่วนประกอบ (Molecular Composition)

– โฮโมสเฟียร์ (Homosphere) มีการเคลื่อนที่ของอากาศและลมอย่างปั่นป่วน (Turbulent) ตลอดเวลา ก๊าซต่างๆผสมเป็นเนื้อเดียวนอกจากนี้ยังมีไอน้ำและอนุภาคต่างๆเป็นองค์ประกอบ ชั้นนี้อยู่ติดผิวโลกจนถึงระดับความสูงประมาณ 80 กิโลเมตร (ประกอบด้วย Troposphere + Stratosphere + Mesosphere)

– เฮเทโรสเฟียร์ (Heterosphere) อยู่สูงถัดไปจาก Homosphere ก๊าซต่างๆในชั้นนี้แยกกันอยู่เป็นชั้นๆ แบ่งย่อยเป็น 4 ชั้น

3. แบ่งตามคุณสมบัติทางเคมีและทางกายภาพ (Chemical and Physical Property)

การแบ่งตามคุณสมบัติทางเคมีและทางกายภาพแบ่งได้เป็น 2 ชั้น คือ ชั้นล่างสุด Chemosphere มีความสูงประมาณ 80 กิโลเมตร จากผิวโลก ชั้นนี้จะแสดงคุณสมบัติทางเคมีของโมเลกุล และอะตอมของธาตุที่ประกอบอยู่ ชั้นที่อยู่เหนือขึ้นไป คือ Ionosphere ประกอบด้วยอิออนเป็นส่วนใหญ่

Leave a Reply