การศึกษา

ลักษณะของแบบสอบถามที่ดีเพื่อใช้ในการเก็บข้อมูลที่ถูกต้อง

เนื่องจากแบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล ที่ต้องอาศัยความเข้าใจ และการรับรู้ของผู้ตอบแบบสอบถาม (Subjective) เป็นสำคัญ ดังนั้นการที่จะำได้ข้อมูลที่ถูกต้อง เม่นยำ และเชื่อถือได้ จะต้องมีการออกแบบ แบบสอบถามที่ดี และสามารถใช้ได้ตรงตามวัตถุประสงค์

ลักษณะของข้อคำถามหรือแบบสอบถามที่ดี ควรมีลักษณะดังต่อไปนี้

1. มีความเหมาะสม (Appropriate) คือ สามารถให้คำตอบตรงตามคำถามที่ต้องการจะถาม โดยคำถามจะต้องตรงตามประเด็น หรือวัตถุประสงค์ที่ต้องการ ไม่ถามออกนอกลู่นอกทาง หรือนอกประเด็นที่ไม่สำคัญ

2. เข้าใจง่าย (Intelligible) คือ ต้องเป็นคำถามที่ผู้ตอบสามารถเข้าใจได้ง่าย ใช้ภาษาที่เป็นที่เข้าใจในกลุ่มผู้ตอบ ไม่ใช้ศัพท์วิชาการมากเกินไป

3. ไม่กำกวม (Unambiguous) คือ คำถามที่ถามจะต้องมีความเข้าใจตรงกัน ในระหว่างผู้ถามกับผู้ตอบ ไม่เป็นคำถามเชิงซ้อน หรือใช้หลายคำถามในประโยคเดียวกัน จนก่อให้เกิดความสับสน

4. ไม่มีความลำเอียง (Unbiased) คือ ลักษณะของคำถามจะต้องไม่มีการชี้นำที่จะให้ผู้ตอบต้องตอบคำถามไปในทางที่ผู้ถามต้องการ หรือมีลักษณะที่ทำให้ผู้ตอบเลือกที่จะตอบบางข้อมากกว่าข้ออื่นๆ

5. สามารถครอบคลุมในประเด็นคำตอบได้ทั้งหมด (Omnicompeyent) คือ ในกรณีที่คำถามที่มีคำตอบเป็นตัวเลือกต่างๆ จะต้องจัดทำตัวเลือกของคำตอบที่อาจจะมีได้ ให้ครอบคลุมในทุกประเด็น ในบางกรณีถ้าไม่แน่ใจอาจจะใช้ตัวเลือก “อื่นๆ” ไว้ในข้อสุดท้ายเพื่อให้ผู้ตอบสามารถเลือกตอบได้ และควรให้ระบุข้อความที่จะตอบลงไปด้วย

6. สามารถนำไปลงรหัสตัวเลขเพื่อใช้ในการวิเคราะห์และแปลผลข้อมูล (Appropriately Coded) คือ การออกแบบสอบถามจะต้องพิจารณาถึงการลงรหัสในคำถามและคำตอบที่ได้รับ เพื่อที่จะสามารถนำไปใช้ในการลงข้อมูลในระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งจะก่อให้เกิดความสะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพในการวิเคราะห์และแปลผลข้อมูล ดังนั้นจึงจำเป็นต้องตรวจสอบความซ้ำซ้อนในการลงเลขรหัส และความถูกต้องระหว่างเลขรหัสกับฐานข้อมูลจริง

7. ก่อนนำแบบสอบถามไปใช้จริง จะต้องมีการทดสอบแบบสอบถามก่อนเสมอ (Piloted) เพื่อที่จะดูความสมบูรณ์ ความเข้าใจ และความถูกต้องของแบบสอบถาม เพื่อลดข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น จากการนำไปใช้ในการเก็บข้อมูลจริง โดยทั่วไปมักจะทดสอบแบบสอบถามกับกลุ่มเป้าหมายที่มีลักษณะใกล้เคียงกับกลุ่มที่จะทำการศึกษาจริง

8. มีจริยธรรม (Ethical) ปัจจุบันแนวคิดเรื่องจริยธรรมในการศึกษาวิจัยมีความตื่นตัวและให้ความสำคัญเป็นอันมาก โดยรวมทั้งการออกแบบสอบถามที่จะต้องพิจารณาถึงข้อคำถามต่างๆ ที่อาจจะไปก่อให้เกิดผลกระทบต่อผู้สอบถามได้ ดังนั้นผู้ที่ออกแบบสอบถามจะต้องพิจารณาถึงข้อคำถามต่างๆในประเด็นนี้ด้วย

Leave a Reply