อาหารและเครื่องดื่ม

สายบัวสายใยชีวิตจากสายน้ำ

“อุบลชาติ” หรือบัวสาย เป็นไม้น้ำศักดิ์สิทธิ์ ตามความเชื่อของชาวอียิปต์โบราณว่า แต่เดิมโลกปกคลุมไปด้วยผืนน้ำและความมืดมิด ไร้สิ่งมีชีวิต กระทั่งมีดอกบัวสายสีน้ำเงินผุดขึ้นกลางน้ำ และเริ่มแย้มบานส่งกลิ่นหอมไปทั้งโลก ใจกลางของดอกบัวนั้นเป็นจุดกำเนิดของเทพรา (Ra) หรือสุริยเทพ ผู้มีแสงสว่างสีทองเรืองรองอยู่รอบกาย จึงช่วยขับไล่ความมืดมิดให้หายไป นับจากนั้นพระองค์จึงค่อยๆสร้างสิ่งมีชีวิตขึ้นบนโลก

นั่นเป็นความเชื่อตามแบบคนอียิปต์ แต่สำหรับคนไทย บัวสายคือดอกไม้ใกล้กาบเรือคู่วิถีชีวิตชาวเวนิสตะวันออก ที่ถอนขึ้นมาปรุงเป็นอาหารได้หลากหลายเมนู ตลอดจนนำดอกมาปรุงเป็นยาหอมตำรับเลิศได้อีก การเก็บสายบัวในภาคกลางสมัยก่อนยังเป็นโอกาสทองที่หนุ่มสาวจะได้พบปะพูดคุยหยอกล้อกันด้วย

การจะเก็บสายบัวให้เต็มสายผู้เก็บต้องรู้วิธี เคล็ดลับคือ ต้องจับบัวให้ถึงกลางสายจึงค่อยกระตุกขึ้นมา หากน้ำลึกหน่อยอาจต้องกระโจนน้ำลงไปถอน สมัยก่อนไม่มีตู้เย็นถ้าใช้สายบัวที่เก็บมาไม่หมด จะนำไปแช่ในโอ่งน้ำใช้เพื่อกันสายบัวเหี่ยว ตื่นเช้าขึ้นมาดอกบัวที่ติดอยู่กับสายเมื่อต้องแสงตะวันก็จะบานอวดโฉมอยู่คาตุ่ม ด้วยคงนึกว่าตนอยู่ในลำคลอง

ในฤดูที่น้ำเยอะ สายบัวจะมีความยาว อวบ อร่อย โดยส่วนที่เหมาะจะนำมาทำแกงคือก้านดอก ไม่ใช่ก้านใบ เพราะกรอบอร่อยที่สุด แม่ครัวชาวน้ำทั้งหลายรู้ดีว่า บัวสายสีขาวนั้น นำสายมาปรุงอาหารได้ดีและไม่ทำให้สีของอาหารคล้ำ ส่วนสายบัวแดงนำมากินสดๆจิ้มน้ำพริก หรือโขลกทำขนมสายบัวได้สีสวยและหอมกลิ่นน้ำชวนกินเป็นที่สุด ใบบัวอ่อนยังนำมาผัดน้ำมันกินได้อร่อยไม่แพ้เมนูไหนๆ

ทุกวันนี้แม้สังคมและวัฒนธรรมอาหารของไทยจะปรับเปลี่ยนไปบ้าง แต่เราก็ยังพบเห็นสายบัวสดได้ตามหางสรรพสินค้า ตลาดสด หรือตลาดต่างจังหวัด ที่ชาวบ้านยังเห็นสายบัวติดดอกมาม้วนเป็นวงมัดด้วยตอกวางขายอยู่

Leave a Reply