สัตว์เลี้ยง

อาการของโรคพิษสุนัขบ้า และการปฐมพยาบาลเมื่อถูกสุนัขกัด

โรคพิษสุนัขบ้าหรือโรคกลัวน้ำ เกิดจากเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้า  (Rabies virus) ซึ่งทำอันตรายต่อระบบประสาทส่วนกลาง โดยเชื้อไวรัสชนิดนี้จะอยู่ในน้ำลายของสัตว์ เช่น สุนัข แมว และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่นๆ

อาการของสุนัขบ้า แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ

  1. ชนิดดุร้าย (Furious type) อาการนี้จะพบได้ทั่วไป โดยแบ่งอาการออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะเริ่มเป็น จะพบว่าสุนัขมักจะซึม ไม่ยอมกินอาหารเนื่องจากกลืนไม่ได้ น้ำลายฟูมปาก ขากรรไกรห้อย ม่านตาขยายกว้าง นัยน์ตาแวววาวน่ากลัว ระยะต่อมา สุนัขจะวิ่งเพ่นพ่านและกัดทุกอย่างที่ขวางหน้า บางตัวจะซุกอยู่ในที่สงบและเย็นและจะกัดคนเมื่อถูกรบกวน เวลาเดินหรือวิ่ง หางตก ตัวแข็ง เซไปด้านใดด้านหนึ่ง และมักตายภายใน 5-10 วัน
  2. ชนิดเงียบ (Dump type) สุนัขจะมีอาการซึม อาจมีอาการเหมือนปอดบวม ไม่กินอาหาร ค่อยๆเป็นอัมพาต น้ำลายไหลมาก เห่าไม่ได้ มักไปซุกตัวอยู่ข้างโอ่งน้ำ และจะตายภายใน 1-3 วัน

อาการของผู้ที่เป็นโรคพิษสุนัขบ้า มีอาการ 2 แบบ คือ

  1. แบบสปาสติก (Spastic paralysis) ภายหลังจากถูกสุนัขกัดประมาณ 30-90 วัน ผู้ป่วยจะเริ่มมีอาการคันหรือชาบริเวณที่ถูกกัด อาจมีอาการครั่นเนื้อ ครั่นตัว ปวดศีรษะ เบื่ออาหาร ต่อมาจะมีอาการสปาสติก คือ สะดุ้ง ผวา ตื่นเต้น เมื่อถูกลม หรือมีเสียงรบกวน ผู้ป่วยจะกลืนอาหารและน้ำไม่ได้เพราะกลืนไม่ลง ถ้าฝืนดื่มน้ำเข้าไปเพราะกระหายน้ำจะเกิดการสำลัก จึงทำให้โรคนี้ได้ชื่อว่า โรคกลัวน้ำ ผู้ป่วยจะมีอาการหงุดหงิดและกระสับกระส่ายตลอดเวลา เพ้อคลั่ง ทุรนทุราย บางคนทำเสียงร้องเหมือนสุนัข แต่ผู้ป่วยจะมีสติอยู่ตลอดเวลา และจะเสียชีวิตภายใน 24-48 ชั่วโมง หลงจากมีอาการกลืนน้ำไม่ได้
  2. แบบอัมพาต (Flaccid paralysis) มักเป็นอาการที่เกิดตามหลังอาการสปาสติก บางคนอาจไปหาแพทย์โดยมีอาการของอัมพาตที่ขา  บางคนเป็นอัมพาตทั้ง แขน ขา กระบังลม และกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการหายใจ ทำให้หยุดหายใจและเสียชีวิตในที่สุด

วิธีการปฐมพยาบาลหากถูกสุนัขกัดหรือข่วนทำให้เป็นแผล

  1. ถ้ามีเลือดออกจากบาดแผลให้ห้ามเลือด โดยใช้ผ้าก๊อซหรือผ้าสะอาดปิดปากแผลไว้จนกว่าเลือดจะหยุดไหลหรือออกน้อยลง
  2. ล้างบาดแผลที่ถูกสุนัขกัดหรือข่วนให้สะอาดด้วยน้ำกับสบู่ทันที เพราะจะช่วยชะล้างเชื้อไวรัสที่อยู่ในน้ำลายออกไปให้มากที่สุด โดยล้างบาดแผลอย่างน้อย 20 นาที
  3. ใช้ผ้าก๊อซปิดปากแผลไว้แล้วรีบนำส่งโรงพยาบาลเพื่อรับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า และวัคซีนป้องกันบาดทะยัก
  4. ให้จับสุนัขขังไว้โดยให้อาหารและน้ำตามปกติ และควรเฝ้าดูสุนัขไว้เป็นเวลา 15 วัน โดยทั่วไปสุนัขที่เป็นโรคพิษสุนัขบ้าจะตายภายใน 5 วัน และหากสุนัขตายภายใน 15 วัน ให้ตัดหัวสุนัขส่งสถานเสาวภา หรือกรมปศุสัตว์หรือศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ เพื่อตรวจหาเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าต่อไป

Leave a Reply